Trong thực tiễn giao dịch dân sự, công chứng ủy quyền được xem là giải pháp linh hoạt giúp cá nhân, tổ chức thực hiện công việc khi không thể trực tiếp tham gia. Tuy nhiên, không ít tranh chấp phát sinh từ việc lạm dụng hoặc hiểu sai bản chất của công chứng ủy quyền, đặc biệt trong các giao dịch nhà đất, tài sản có giá trị lớn. Vậy công chứng ủy quyền có thực sự an toàn? Khi nào nên, khi nào không nên áp dụng hình thức này? Bài viết dưới đây sẽ phân tích toàn diện dưới góc độ pháp lý và thực tiễn.
Công chứng ủy quyền là việc công chứng viên chứng nhận hợp đồng ủy quyền hoặc giấy ủy quyền theo yêu cầu của các bên, nhằm xác nhận tính hợp pháp, tự nguyện và năng lực hành vi dân sự của người ủy quyền và người được ủy quyền.
Theo quy định tại “Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015”, “Hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền”.
Việc công chứng hợp đồng ủy quyền giúp văn bản có giá trị pháp lý cao hơn, được cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền tin cậy và chấp nhận.
Những trường hợp nên công chứng ủy quyền
Công chứng ủy quyền khi không thể trực tiếp thực hiện giao dịch
Trong các trường hợp như:
Người ủy quyền ở nước ngoài;
Người cao tuổi, sức khỏe yếu;
Không thể trực tiếp đi ký kết do lý do khách quan;
thì công chứng ủy quyền là giải pháp cần thiết để đảm bảo công việc được thực hiện đúng pháp luật.
>>> Xem thêm: 3 bước đơn giản để hoàn tất hồ sơ cùngdịch vụ làm sổ đỏ
Công chứng ủy quyền đối với thủ tục hành chính
Đối với các thủ tục như:
Nộp hồ sơ hành chính;
Nhận kết quả giải quyết;
Thực hiện thủ tục sang tên, đăng ký biến động;
việc công chứng ủy quyền giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và vẫn đảm bảo giá trị pháp lý.
Những rủi ro tiềm ẩn khi công chứng ủy quyền
Rủi ro khi ủy quyền toàn bộ quyền định đoạt tài sản
Một trong những rủi ro lớn nhất của công chứng ủy quyền là việc ủy quyền quá rộng, đặc biệt là:
Ủy quyền bán nhà đất;
Ủy quyền thế chấp, chuyển nhượng toàn quyền;
Trong thực tiễn, đã có nhiều tranh chấp khi người được ủy quyền vượt quá ý chí ban đầu của người ủy quyền hoặc cố tình lạm dụng quyền hạn.
Theo “Điều 565 Bộ luật Dân sự 2015”, “Bên được ủy quyền phải thực hiện công việc theo đúng phạm vi ủy quyền”. Tuy nhiên, việc chứng minh hành vi vượt quá phạm vi ủy quyền trong tranh chấp là không hề đơn giản.
Rủi ro khi người ủy quyền qua đời hoặc mất năng lực hành vi
Theo “Điều 422 Bộ luật Dân sự 2015”, hợp đồng ủy quyền chấm dứt khi:
Người ủy quyền hoặc người được ủy quyền chết;
Người ủy quyền mất năng lực hành vi dân sự;
Nếu giao dịch được thực hiện sau thời điểm này, văn bản có thể bị tuyên vô hiệu, gây thiệt hại nghiêm trọng cho bên thứ ba.
>>> Xem thêm: Chi phí thực hiệncông chứng di chúc tại Hà Nội là bao nhiêu?
Có nên công chứng ủy quyền trong giao dịch nhà đất?
Trường hợp không nên công chứng ủy quyền
Trong các giao dịch:
Mua bán nhà đất;
Chuyển nhượng quyền sử dụng đất;
Giao dịch tài sản có giá trị lớn;
việc chỉ sử dụng công chứng ủy quyền thay cho hợp đồng chuyển nhượng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Thực tế xét xử cho thấy, nhiều trường hợp “ủy quyền để bán” bị Tòa án xem xét kỹ và có khả năng bị tuyên vô hiệu nếu có dấu hiệu che giấu giao dịch.
Giải pháp an toàn hơn
Thay vì lạm dụng công chứng ủy quyền, các bên nên:
Lập hợp đồng chuyển nhượng đúng hình thức;
Công chứng trực tiếp hợp đồng mua bán;
Chỉ sử dụng ủy quyền cho các công việc mang tính thủ tục, hỗ trợ.
Ví dụ minh họa thực tế
Ông A ủy quyền cho ông B toàn quyền bán thửa đất thông qua hợp đồng công chứng ủy quyền. Sau khi nhận đủ tiền, ông B không giao tiền cho ông A mà tiếp tục thực hiện các giao dịch khác. Khi tranh chấp xảy ra, việc thu hồi tài sản và chứng minh hành vi vượt phạm vi ủy quyền gặp nhiều khó khăn, gây thiệt hại lớn cho ông A.
Kết luận: Công chứng ủy quyền – nên hay không nên?
Công chứng ủy quyền không phải là hình thức xấu, nhưng chỉ thực sự an toàn khi:
Phạm vi ủy quyền được xác định rõ ràng;
Người được ủy quyền có uy tín, trách nhiệm;
Không sử dụng để thay thế các giao dịch bắt buộc phải công chứng trực tiếp.
Người dân cần cân nhắc kỹ lưỡng, tham khảo ý kiến công chứng viên hoặc luật sư trước khi ký kết để tránh những rủi ro pháp lý về sau.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
