Trong thực tế hôn nhân, không ít trường hợp vợ chồng tạo lập được khối tài sản đáng kể nhưng không đứng tên giấy tờ, không có hợp đồng mua bán hoặc giấy tờ sở hữu rõ ràng. Khi mâu thuẫn phát sinh, đặc biệt là trong quá trình ly hôn, tranh chấp tài sản vợ chồng không giấy tờ trở thành vấn đề phức tạp, khó chứng minh và dễ dẫn đến thiệt thòi quyền lợi. Bài viết dưới đây sẽ phân tích căn cứ pháp lý, cách Tòa án xem xét và hướng giải quyết tranh chấp trong những trường hợp này.
>>> Xem thêm: Dù hồ sơ phức tạp đến đâu, văn phòng công chứng đều có giải pháp.
1. Căn cứ pháp lý giải quyết tranh chấp tài sản vợ chồng không giấy tờ

Việc giải quyết tranh chấp tài sản vợ chồng không giấy tờ được dựa trên các quy định sau:
-
Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh… trong thời kỳ hôn nhân, không phụ thuộc việc đứng tên ai.
-
Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Khi ly hôn, tài sản chung được chia theo nguyên tắc có tính đến công sức đóng góp của mỗi bên.
-
Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:
Đương sự có nghĩa vụ chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.
➡️ Như vậy, không có giấy tờ không đồng nghĩa với việc không được chia tài sản, nhưng bên yêu cầu phải có nghĩa vụ chứng minh.
2. Tranh chấp tài sản vợ chồng không giấy tờ có được Tòa án giải quyết không?
Câu trả lời là có. Tòa án vẫn thụ lý và giải quyết tranh chấp tài sản vợ chồng không giấy tờ nếu:
-
Tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân
-
Có căn cứ chứng minh nguồn gốc, quá trình tạo lập tài sản
Theo thực tiễn xét xử, Tòa án không chỉ căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sở hữu, mà còn xem xét:
-
Thời điểm hình thành tài sản
-
Nguồn tiền tạo lập
-
Công sức đóng góp của vợ và chồng
➡️ Giấy tờ chỉ là một trong nhiều loại chứng cứ, không phải điều kiện duy nhất.
>>> Xem thêm: Từ chuẩn bị giấy tờ đến nhận sổ mới, mọi thứ sẽ đơn giản hơn với dịch vụ sang tên sổ đỏ chuyên nghiệp, đáng tin cậy.
3. Cách chứng minh tài sản chung khi không có giấy tờ

Trong tranh chấp tài sản vợ chồng không giấy tờ, các loại chứng cứ thường được Tòa án chấp nhận gồm:
-
Sao kê ngân hàng, chứng từ chuyển tiền
-
Hóa đơn mua bán, phiếu thu viết tay
-
Lời khai của người làm chứng (người thân, hàng xóm, đối tác)
-
Tin nhắn, email thể hiện việc cùng góp tiền
-
Xác nhận của chính quyền địa phương về việc quản lý, sử dụng tài sản
Theo Điều 94 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, chứng cứ là những gì có thật, được thu thập theo trình tự luật định.
➡️ Việc tổng hợp nhiều nguồn chứng cứ giúp tăng khả năng được công nhận tài sản chung.
4. Nguyên tắc chia tài sản khi tranh chấp tài sản vợ chồng không giấy tờ
Theo Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án chia tài sản dựa trên các nguyên tắc:
-
Chia đôi nhưng không máy móc
-
Xem xét công sức đóng góp của mỗi bên
-
Bảo vệ quyền lợi chính đáng của bên yếu thế
-
Ưu tiên quyền lợi của con chưa thành niên
Trong tranh chấp tài sản vợ chồng không giấy tờ, nếu:
-
Một bên chứng minh được đóng góp nhiều hơn
-
Hoặc bên kia không chứng minh được quyền sở hữu
➡️ Tỷ lệ chia có thể không bằng nhau.
>>> Xem thêm: Các loại hợp đồng cần phải Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng.
5. Ví dụ minh họa thực tế về tranh chấp tài sản vợ chồng không giấy tờ
Ví dụ thực tế:
Anh A và chị B kết hôn năm 2015, trong thời kỳ hôn nhân cùng mua một mảnh đất bằng tiền tích lũy chung nhưng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên người thân của anh A. Khi ly hôn, anh A cho rằng đất không phải tài sản chung do không đứng tên vợ chồng.
Tòa án xác định:
-
Tiền mua đất phát sinh trong thời kỳ hôn nhân
-
Có sao kê ngân hàng và lời khai người làm chứng xác nhận vợ chồng cùng góp tiền
Kết quả:
-
Công nhận đây là tài sản chung
-
Tiến hành chia theo quy định pháp luật
➡️ Trường hợp này cho thấy tranh chấp tài sản vợ chồng không giấy tờ vẫn có thể được giải quyết nếu chứng minh được nguồn gốc tài sản.
6. Kết luận
Tranh chấp tài sản vợ chồng không giấy tờ là dạng tranh chấp phức tạp nhưng không phải là bế tắc pháp lý. Pháp luật Việt Nam cho phép Tòa án xem xét nhiều loại chứng cứ khác nhau để xác định tài sản chung và chia theo nguyên tắc công bằng. Để bảo vệ quyền lợi của mình, vợ chồng cần chủ động thu thập chứng cứ, hiểu rõ quy định pháp luật và có chiến lược chứng minh phù hợp khi xảy ra tranh chấp.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có cần người làm chứng?
>>> Rủi ro khi hợp tác kinh doanh bằng miệng.
>>> Công chứng tại nhà cần đặt lịch trước bao lâu để được hỗ trợ?
>>> Sao y và điều kiện để bản sao được công nhận hợp lệ.
>>> Công chứng văn bản phân chia thừa kế và ý nghĩa pháp lý trong quản lý di sản.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com












