Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuBán tài sản đang thế chấp là vấn đề được nhiều người quan tâm khi cần chuyển nhượng nhà đất, xe cộ hoặc tài sản bảo đảm đang vay vốn tại ngân hàng. Không ít trường hợp giao dịch bị đình trệ hoặc phát sinh tranh chấp do các bên chưa hiểu rõ quy định pháp luật về việc xử lý và chuyển nhượng tài sản thế chấp. Vậy pháp luật quy định như thế nào, người sở hữu tài sản cần đáp ứng điều kiện gì để giao dịch hợp pháp?
>>> Xem thêm: Sử dụng dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh có giúp hạn chế hồ sơ bị trả lại không?
1. Bán tài sản đang thế chấp là gì?
Theo quy định của pháp luật dân sự, thế chấp tài sản là việc một bên dùng tài sản thuộc quyền sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ nhưng không giao tài sản cho bên nhận thế chấp quản lý.
Điều này có nghĩa, người vay vẫn có quyền quản lý, sử dụng tài sản trong thời gian thế chấp. Tuy nhiên, quyền định đoạt tài sản sẽ bị giới hạn bởi các thỏa thuận trong hợp đồng và quy định của pháp luật.
Đối với Bán tài sản đang thế chấp, đây là việc chủ sở hữu chuyển nhượng, mua bán hoặc chuyển quyền sở hữu đối với tài sản đang dùng để bảo đảm nghĩa vụ vay hoặc nghĩa vụ dân sự khác.
2. Căn cứ pháp lý về Bán tài sản đang thế chấp
2.1. Quy định của Bộ luật Dân sự về quyền của bên thế chấp
Theo Điều 321 Bộ luật Dân sự 2015, bên thế chấp có quyền:
“Bán, thay thế, trao đổi tài sản thế chấp nếu tài sản đó là hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc được bên nhận thế chấp đồng ý.”
Quy định này cho thấy, không phải mọi tài sản thế chấp đều được tự do chuyển nhượng. Việc mua bán phụ thuộc vào loại tài sản và sự chấp thuận của bên nhận thế chấp.
Ngoài ra, Điều 320 Bộ luật Dân sự 2015 quy định nghĩa vụ của bên thế chấp là:
“Không được bán, thay thế, trao đổi, tặng cho tài sản thế chấp, trừ trường hợp được bên nhận thế chấp đồng ý hoặc luật có quy định khác.”
Như vậy, pháp luật đặt ra giới hạn nhằm bảo vệ quyền lợi của bên nhận bảo đảm, đặc biệt trong các khoản vay ngân hàng.
>>> Xem thêm: Vì sao nên ưu tiên văn phòng công chứng uy tín khi ký kết giao dịch quan trọng?
3. Điều kiện để Bán tài sản đang thế chấp hợp pháp
3.1. Bán tài sản đang thế chấp khi có sự đồng ý của bên nhận thế chấp
Đây là điều kiện phổ biến và quan trọng nhất.
Trong thực tế, ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng thường là bên nhận thế chấp. Khi chủ tài sản muốn chuyển nhượng, cần có văn bản đồng ý hoặc thực hiện theo quy trình giải chấp do ngân hàng hướng dẫn.
Sự đồng ý có thể được thể hiện thông qua:
- Văn bản chấp thuận chuyển nhượng
- Cam kết giải chấp sau khi thanh toán khoản vay
- Thỏa thuận ba bên giữa người bán, người mua và ngân hàng
Nếu không có sự đồng ý này, giao dịch có thể bị từ chối công chứng hoặc đăng ký sang tên.
3.2. Bán tài sản đang thế chấp sau khi giải chấp tài sản
Giải chấp là việc chấm dứt biện pháp bảo đảm đối với tài sản.
Theo Điều 323 Bộ luật Dân sự 2015, thế chấp chấm dứt trong các trường hợp như:
- Nghĩa vụ được bảo đảm đã hoàn thành
- Các bên thỏa thuận chấm dứt thế chấp
- Tài sản đã được xử lý
- Trường hợp khác theo luật định
Sau khi hoàn thành nghĩa vụ và thực hiện thủ tục xóa đăng ký biện pháp bảo đảm, tài sản trở lại trạng thái pháp lý bình thường và chủ sở hữu có thể chuyển nhượng theo quy định.
3.3. Bán tài sản đang thế chấp là hàng hóa luân chuyển
Đối với hàng hóa luân chuyển trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, pháp luật cho phép việc mua bán linh hoạt hơn.
Khoản tài sản này thường bao gồm:
- Hàng tồn kho
- Nguyên vật liệu
- Thành phẩm
- Hàng hóa kinh doanh lưu động
Trong trường hợp này, bên thế chấp được quyền bán theo quy định tại Điều 321 Bộ luật Dân sự 2015 mà không làm chấm dứt nghĩa vụ bảo đảm, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng quận Cầu Giấy – Hỗ trợ pháp lý nhanh cho mọi khách hàng
4. Thủ tục chuyển nhượng tài sản thế chấp cần lưu ý gì?
4.1. Hồ sơ chuyển nhượng tài sản thế chấp
Tùy loại tài sản, hồ sơ có thể bao gồm:
- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu
- Hợp đồng thế chấp
- Văn bản đồng ý của bên nhận thế chấp
- Hồ sơ giải chấp hoặc xác nhận tất toán khoản vay
- Giấy tờ nhân thân của các bên
- Hợp đồng chuyển nhượng theo quy định
Đối với nhà đất, giao dịch thường phải thực hiện công chứng và đăng ký sang tên tại cơ quan có thẩm quyền.
4.2. Rủi ro khi mua tài sản đang thế chấp
Người mua cần kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý để tránh các tranh chấp phát sinh.
Một số rủi ro thường gặp gồm:
- Tài sản chưa được ngân hàng chấp thuận chuyển nhượng
- Chưa hoàn tất thủ tục giải chấp
- Có tranh chấp hoặc bị kê biên
- Hồ sơ bảo đảm chưa được xử lý đúng quy định
Việc đặt cọc hoặc thanh toán khi chưa xác minh đầy đủ thông tin có thể dẫn đến thiệt hại tài chính đáng kể.
5. Có bắt buộc công chứng khi bán tài sản thế chấp không?
Yêu cầu công chứng phụ thuộc vào loại tài sản được chuyển nhượng.
Đối với nhà đất, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở thường phải công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật đất đai và nhà ở.
Đối với động sản như xe ô tô, máy móc hoặc tài sản khác, việc công chứng có thể phụ thuộc vào loại giao dịch và yêu cầu đăng ký quyền sở hữu.
Do đó, trước khi thực hiện giao dịch, các bên nên kiểm tra kỹ quy định áp dụng cho từng loại tài sản cụ thể.
>>> Xem thêm: Các bước chuẩn bị hồ sơ trước khi làm thủ tục công chứng mua bán nhà đất
>>> Xem thêm: Thế chấp tài sản là bất động sản và động sản
Kết luận
Việc chuyển nhượng tài sản đang bảo đảm nghĩa vụ vay không phải là hành vi bị cấm, nhưng phải đáp ứng đúng điều kiện pháp luật. Sự đồng ý của bên nhận thế chấp, thủ tục giải chấp và tình trạng pháp lý của tài sản là các yếu tố quyết định tính hợp pháp của giao dịch. Người bán và người mua cần rà soát hồ sơ cẩn trọng để hạn chế rủi ro, tránh phát sinh tranh chấp hoặc giao dịch vô hiệu về sau.
Nếu bạn cần tư vấn pháp lý hoặc hỗ trợ lập, công chứng di chúc đúng quy định, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ qua hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được hướng dẫn chi tiết. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi giao dịch pháp lý.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com