Khi nào công chứng viên được quyền từ chối công chứng?
Trong thực tiễn, nhiều giao dịch mua bán nhà đất bị gián đoạn do nhà đất đang có tranh chấp. Không ít người thắc mắc liệu công chứng hợp đồng mua bán nhà đất khi có tranh chấp có được không, hay công chứng viên có quyền từ chối công chứng khi tranh chấp hay không. Bài viết dưới đây sẽ phân tích rõ vấn đề này theo quy định pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Khi xảy ra tranh chấp hợp đồng thì văn bản từvăn phòng công chứng có giá trị ra sao?
📌 Thế nào là nhà đất đang có tranh chấp?
Nhà đất được xem là đang có tranh chấp khi:
🏠 Có đơn khiếu nại, tố cáo về quyền sử dụng đất 🏠 Có tranh chấp ranh giới, diện tích, quyền sở hữu 🏠 Đang được Tòa án thụ lý giải quyết 🏠 Có văn bản ngăn chặn của cơ quan có thẩm quyền
📌 Chỉ cần có căn cứ xác định tranh chấp, dù chưa có bản án, cũng được xem là đất đang tranh chấp.
⚖️ Căn cứ pháp lý để từ chối công chứng và tranh chấp nhà đất
Việc từ chối công chứng khi tranh chấp được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật sau:
📚 Luật Đất đai 2013 📚 Luật Công chứng 2014 📚 Bộ luật Dân sự 2015
❓ Có được từ chối công chứng hợp đồng mua bán nhà đất khi có tranh chấp không?
❌ Không được công chứng khi nhà đất đang tranh chấp
📖 Khoản 1 Điều 188 Luật Đất đai 2013 quy định điều kiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất:
“Người sử dụng đất được thực hiện quyền chuyển nhượng khi đất không có tranh chấp.”
📌 Như vậy:
❗ Nhà đất đang có tranh chấp không đủ điều kiện chuyển nhượng ❗ Hợp đồng mua bán trong trường hợp này không được công chứng
🚫 Công chứng viên bắt buộc từ chối công chứng khi tranh chấp
📖 Điều 44 Luật Công chứng 2014 quy định:
“Công chứng viên được quyền từ chối công chứng nếu hợp đồng, giao dịch vi phạm pháp luật hoặc có căn cứ cho rằng đối tượng giao dịch đang có tranh chấp.”
👉 Do đó, từ chối công chứng khi tranh chấp là nghĩa vụ pháp lý, không phải quyền tùy nghi của công chứng viên.
🧠 Công chứng viên xác định nhà đất có tranh chấp như thế nào?
Công chứng viên sẽ kiểm tra thông qua:
🔍 Thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 🔍 Văn bản ngăn chặn từ Tòa án, Thi hành án 🔍 Đơn thư tranh chấp do các bên cung cấp 🔍 Cơ sở dữ liệu công chứng, dữ liệu đất đai
📌 Chỉ cần có dấu hiệu tranh chấp, công chứng viên phải dừng giao dịch.
⚠️ Hậu quả pháp lý nếu vẫn công chứng hợp đồng mua bán khi có tranh chấp
Việc cố tình mua bán nhà đất đang tranh chấp có thể dẫn đến:
❌ Hợp đồng bị tuyên vô hiệu ❌ Không sang tên được sổ đỏ ❌ Phát sinh tranh chấp kéo dài ❌ Thiệt hại tài chính nghiêm trọng
📖 Theo Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch vi phạm điều cấm của luật bị vô hiệu.
🧩 Ví dụ minh họa thực tế từ chối công chứng
📍 Ví dụ thực tế:
Ông A ký hợp đồng mua bán nhà với bà B và mang hồ sơ đến Văn phòng công chứng. Trong quá trình kiểm tra, công chứng viên phát hiện thửa đất đang:
➡️ Có đơn tranh chấp ranh giới với hộ liền kề ➡️ UBND phường đang thụ lý giải quyết
📌 Kết quả:
❌ Công chứng viên từ chối công chứng khi tranh chấp ❌ Hợp đồng mua bán không được xác lập ➡️ Hai bên được hướng dẫn giải quyết xong tranh chấp trước khi giao dịch
>>> Xem thêm: Người để lại tài sản nên cân nhắc lựa chọn công chứng di chúc tại nhà trong trường hợp sức khỏe hạn chế
📌 Khi nào có thể công chứng lại sau khi tranh chấp?
Nhà đất chỉ được công chứng mua bán khi:
✔️ Tranh chấp đã được giải quyết dứt điểm ✔️ Có bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật ✔️ Có văn bản hòa giải thành được công nhận ✔️ Không còn văn bản ngăn chặn
📌 Sau đó, công chứng viên mới tiếp tục xem xét hồ sơ.
⚠️ Lưu ý quan trọng khi mua bán nhà đất có dấu hiệu tranh chấp
Người dân nên:
⚠️ Kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý trước khi đặt cọc ⚠️ Không ký hợp đồng mua bán khi đang tranh chấp ⚠️ Không tin vào cam kết “sẽ giải quyết sau” ⚠️ Tham vấn Văn phòng công chứng ngay từ đầu
📌 Điều này giúp tránh rủi ro và mất tiền oan.
🔎 Kết luận
🔹 Nhà đất đang tranh chấp không được công chứng mua bán 🔹 Từ chối công chứng khi tranh chấp là bắt buộc theo luật 🔹 Hợp đồng ký trái quy định có nguy cơ vô hiệu 🔹 Chỉ giao dịch khi tranh chấp đã được giải quyết dứt điểm
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
