Cho tặng đất thím ruột cháu ruột là giao dịch khá đặc biệt vì quan hệ giữa các bên có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách thuế, lệ phí khi sang tên. Nhiều người cho rằng cứ là người thân trong gia đình thì việc tặng cho nhà đất sẽ được miễn toàn bộ nghĩa vụ tài chính. Tuy nhiên, không phải mọi quan hệ họ hàng đều thuộc diện được miễn thuế.
Trường hợp thím ruột tặng cho quyền sử dụng đất hoặc nhà đất cho cháu ruột cần được xem xét dựa trên quan hệ nhân thân và quy định pháp luật về thuế. Bên cạnh đó, các bên vẫn phải thực hiện công chứng hợp đồng và đăng ký biến động để hoàn tất việc chuyển quyền.
Vậy thím ruột tặng nhà đất cho cháu ruột có được miễn thuế thu nhập cá nhân không? Phí sang tên được tính như thế nào? Hồ sơ và thủ tục cần chuẩn bị ra sao? Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ những vấn đề này.
>>> Xem thêm: Cho tặng nhà đất có kèm thỏa thuận trích lợi tức nuôi dưỡng con ngoài giá thú.
1. Thím ruột tặng cho nhà đất cho cháu ruột có được miễn thuế TNCN không?
1.1. Quan hệ thím ruột và cháu ruột được hiểu như thế nào?
Trong quan hệ gia đình, thím thường là vợ của chú hoặc bác trai. Cháu ruột có thể là con của anh, chị hoặc em ruột của người chồng.
Do đó, cần xác định chính xác quan hệ giữa người tặng cho và người nhận tài sản. Việc có quan hệ họ hàng không đồng nghĩa với việc giao dịch đương nhiên được miễn thuế thu nhập cá nhân.
Đây là điểm cần lưu ý khi thực hiện hợp đồng tặng cho nhà đất. Các bên nên chuẩn bị giấy tờ chứng minh quan hệ nếu muốn cơ quan có thẩm quyền xem xét chính sách miễn thuế, lệ phí theo trường hợp cụ thể.
1.2. Thím ruột tặng cho cháu ruột có thuộc diện miễn thuế TNCN?
Pháp luật về thuế thu nhập cá nhân có quy định miễn thuế đối với một số trường hợp nhận quà tặng là bất động sản giữa những người có quan hệ gia đình nhất định.
Nhóm quan hệ được miễn thuế bao gồm vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.
Thím ruột và cháu ruột không thuộc nhóm quan hệ được miễn thuế thu nhập cá nhân nêu trên. Vì vậy, trường hợp thím tặng cho nhà đất cho cháu ruột về nguyên tắc vẫn có thể phát sinh thuế thu nhập cá nhân.
Việc là người thân trong gia đình chỉ là căn cứ xác định mối quan hệ. Không phải mọi quan hệ họ hàng đều được áp dụng chính sách miễn thuế.
1.3. Có cần giấy tờ chứng minh quan hệ giữa thím và cháu không?
Trong trường hợp giao dịch cần xác định quan hệ nhân thân, các bên nên chuẩn bị những giấy tờ liên quan.
Ví dụ, có thể cần giấy khai sinh hoặc giấy tờ khác thể hiện mối quan hệ giữa những người trong gia đình. Những tài liệu này giúp cơ quan tiếp nhận hồ sơ có cơ sở xác định thông tin của các bên.
Tuy nhiên, đối với trường hợp thím ruột tặng cho cháu ruột, giấy tờ chứng minh quan hệ không làm phát sinh quyền miễn thuế nếu quan hệ này không thuộc nhóm được pháp luật quy định miễn.
Do đó, khách hàng nên xác định chính xác quan hệ trước khi dự tính số tiền thuế phải nộp.
2. Thuế TNCN khi thím ruột cho tặng nhà đất cho cháu ruột
2.1. Thuế TNCN được tính như thế nào?
Khi cá nhân nhận quà tặng là bất động sản thuộc trường hợp phải chịu thuế, thuế thu nhập cá nhân được tính trên phần giá trị bất động sản chịu thuế theo quy định.
Đối với thu nhập từ nhận quà tặng là bất động sản, thuế suất áp dụng là 10% đối với phần thu nhập tính thuế theo quy định hiện hành.
Thu nhập tính thuế đối với quà tặng là bất động sản được xác định theo giá trị bất động sản vượt mức miễn thuế theo quy định. Vì vậy, không nên hiểu rằng cứ lấy toàn bộ giá trị nhà đất nhân với 10% trong mọi trường hợp.
Giá tính thuế còn phụ thuộc vào quy định về giá đất, giá trị tài sản và hồ sơ cụ thể tại thời điểm đăng ký sang tên.
2.2. Giá trị nhà đất dùng để tính thuế được xác định ra sao?
Giá trị làm căn cứ tính thuế không nhất thiết là giá mà các bên tự thỏa thuận trong hợp đồng.
Cơ quan thuế có thể căn cứ vào bảng giá đất, giá tính lệ phí trước bạ và các quy định liên quan để xác định nghĩa vụ tài chính. Đối với nhà ở và công trình trên đất, việc xác định giá trị cũng có thể phụ thuộc vào hồ sơ tài sản.
Nếu giá ghi trên hợp đồng thấp hơn mức giá được sử dụng làm căn cứ theo quy định, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng mức giá theo quy định để tính nghĩa vụ tài chính.
Vì vậy, trước khi lập hợp đồng, các bên nên kiểm tra thông tin về giá đất và tài sản gắn liền với đất.
2.3. Có được miễn thuế TNCN nếu thím và cháu có cùng hộ khẩu?
Việc cùng đăng ký thường trú hoặc cùng hộ khẩu không phải là căn cứ để xác định trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân đối với quà tặng là bất động sản.
Điều quan trọng là quan hệ giữa người tặng và người nhận có thuộc nhóm quan hệ được pháp luật quy định miễn thuế hay không.
Do đó, nếu thím và cháu cùng hộ khẩu nhưng quan hệ thực tế vẫn là thím ruột và cháu ruột thì không vì lý do này mà giao dịch đương nhiên được miễn thuế.
Các bên cần phân biệt rõ vấn đề cư trú với quan hệ nhân thân khi chuẩn bị hồ sơ sang tên.
2.4. Ai là người có nghĩa vụ nộp thuế?
Người nhận quà tặng là bất động sản thuộc trường hợp chịu thuế thu nhập cá nhân là người có thu nhập từ quà tặng. Do đó, trong giao dịch thím tặng nhà đất cho cháu, người cháu thường là người thực hiện nghĩa vụ thuế đối với khoản thu nhập từ nhận tặng cho.
Tuy nhiên, các bên có thể thỏa thuận về việc bên nào chịu các khoản chi phí liên quan đến giao dịch. Việc thỏa thuận này cần được thể hiện rõ nếu các bên muốn phân định trách nhiệm thanh toán.

>>> Xem thêm: Cần người khác thay mình ký hoặc giải quyết công việc? Đừng bỏ qua thông tin về công chứng ủy quyền
3. Phí sang tên và các khoản chi phí khi thím tặng nhà đất cho cháu
3.1. Lệ phí trước bạ khi sang tên nhà đất
Ngoài thuế thu nhập cá nhân, người nhận nhà đất có thể phải thực hiện nghĩa vụ về lệ phí trước bạ khi đăng ký sang tên.
Đối với nhà, đất, mức lệ phí trước bạ thông thường được tính theo tỷ lệ 0,5% trên giá tính lệ phí trước bạ theo quy định.
Tuy nhiên, tương tự thuế TNCN, giá tính lệ phí trước bạ không đơn giản là giá ghi trong hợp đồng. Cơ quan có thẩm quyền sẽ xác định căn cứ tính theo quy định tại thời điểm đăng ký.
Một số trường hợp được miễn lệ phí trước bạ cũng được pháp luật quy định riêng. Quan hệ thím ruột và cháu ruột cần được xem xét cụ thể để xác định có thuộc trường hợp miễn hay không.
3.2. Phí công chứng hợp đồng tặng cho nhà đất
Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc trường hợp phải công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật.
Phí công chứng được xác định theo giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch theo biểu mức thu phí công chứng hiện hành.
Ngoài phí công chứng, tùy trường hợp có thể phát sinh phí soạn thảo hợp đồng, phí cấp bản sao văn bản công chứng hoặc các khoản chi phí khác theo nhu cầu thực tế.
Khách hàng nên hỏi rõ từng khoản trước khi ký hợp đồng. Điều này giúp dự trù chính xác hơn tổng chi phí cần thanh toán.
3.3. Phí thẩm định hồ sơ và lệ phí cấp Giấy chứng nhận
Khi thực hiện thủ tục đăng ký biến động, người nhận nhà đất có thể phải nộp phí thẩm định hồ sơ, lệ phí cấp Giấy chứng nhận hoặc các khoản thu khác theo quy định của địa phương.
Mức thu không giống nhau trong mọi trường hợp. Từng địa phương có thể ban hành mức thu phù hợp với quy định pháp luật.
Do đó, để xác định chính xác tổng chi phí sang tên, cần căn cứ vào địa phương nơi có bất động sản và tình trạng cụ thể của hồ sơ.
3.4. Có thể phát sinh những khoản chi phí nào khác?
Ngoài các khoản chính, giao dịch tặng cho nhà đất có thể phát sinh thêm chi phí liên quan đến hồ sơ.
Một số khoản thường gặp gồm:
- Chi phí trích lục hoặc cung cấp thông tin đất đai nếu cần.
- Chi phí đo đạc, xác định lại diện tích trong trường hợp phù hợp.
- Chi phí cấp đổi hoặc cấp lại Giấy chứng nhận nếu hồ sơ thuộc trường hợp phải thực hiện.
- Chi phí sao y, chứng thực giấy tờ.
- Chi phí dịch thuật nếu hồ sơ có giấy tờ bằng tiếng nước ngoài.
Tổng chi phí thực tế phụ thuộc vào tình trạng pháp lý của nhà đất và hồ sơ của từng bên.
4. Thủ tục thím ruột tặng cho nhà đất cho cháu ruột
4.1. Chuẩn bị hồ sơ tặng cho
Trước khi đến tổ chức hành nghề công chứng, các bên cần chuẩn bị giấy tờ nhân thân và giấy tờ về bất động sản.
Hồ sơ cơ bản thường gồm:
- CCCD hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ của bên tặng và bên nhận.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
- Giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy tờ liên quan đến tình trạng hôn nhân nếu cần.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân trong trường hợp cần xác định.
- Các giấy tờ khác theo yêu cầu của công chứng viên và cơ quan tiếp nhận hồ sơ.
Các bên nên kiểm tra kỹ thông tin trên Giấy chứng nhận. Nếu có sai lệch về họ tên, số giấy tờ hoặc thông tin tài sản, cần xử lý trước khi thực hiện giao dịch.
4.2. Công chứng hợp đồng tặng cho
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, công chứng viên kiểm tra giấy tờ và điều kiện thực hiện giao dịch.
Nếu hồ sơ đáp ứng yêu cầu, hợp đồng tặng cho được soạn thảo theo thỏa thuận của các bên và quy định pháp luật. Các bên cần đọc kỹ nội dung trước khi ký.
Hợp đồng sau khi được công chứng là căn cứ để các bên thực hiện thủ tục đăng ký biến động và sang tên nhà đất.
Đối với giao dịch có nhiều người đồng sở hữu hoặc tài sản liên quan đến tài sản chung của vợ chồng, việc xác định đầy đủ người có quyền cũng rất quan trọng.
4.3. Kê khai và thực hiện nghĩa vụ tài chính
Sau khi hợp đồng tặng cho được công chứng, bên có nghĩa vụ thực hiện thủ tục kê khai thuế, lệ phí và các khoản phải nộp theo quy định.
Hồ sơ sẽ được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và xác định nghĩa vụ tài chính cụ thể. Người dân cần thực hiện thanh toán đúng thời hạn được thông báo.
Đối với trường hợp thím ruột tặng cho cháu ruột, cần đặc biệt lưu ý khả năng phát sinh thuế TNCN vì quan hệ này không nằm trong nhóm quan hệ thân nhân được miễn thuế đối với quà tặng bất động sản.
4.4. Đăng ký biến động và sang tên Giấy chứng nhận
Bước cuối cùng là thực hiện đăng ký biến động để ghi nhận người nhận tặng cho trên Giấy chứng nhận.
Hồ sơ thường bao gồm hợp đồng tặng cho đã công chứng cùng các giấy tờ theo yêu cầu của cơ quan đăng ký đất đai.
Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính và hồ sơ được giải quyết, thông tin người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản sẽ được cập nhật theo quy định.
Các bên nên kiểm tra lại Giấy chứng nhận sau khi nhận kết quả để bảo đảm thông tin được ghi nhận chính xác.

>>> Xem thêm: Nếu lần đầu mua bất động sản, bạn càng không nên bỏ qua thông tin về công chứng mua bán nhà đất
Kết luận
Cho tặng đất thím ruột cháu ruột không đương nhiên được miễn thuế thu nhập cá nhân chỉ vì hai bên có quan hệ họ hàng. Thím ruột và cháu ruột không thuộc nhóm quan hệ thân nhân được miễn thuế đối với quà tặng là bất động sản theo quy định. Bên cạnh thuế TNCN, giao dịch còn có thể phát sinh lệ phí trước bạ, phí công chứng, phí thẩm định hồ sơ và một số khoản chi phí khác khi sang tên.
Để hạn chế sai sót, các bên nên kiểm tra trước tình trạng pháp lý của nhà đất, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và xác định nghĩa vụ tài chính trước khi thực hiện giao dịch. Nếu cần được tư vấn cụ thể về hồ sơ, thuế và thủ tục tặng cho nhà đất, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được hướng dẫn chi tiết và hỗ trợ thực hiện thủ tục phù hợp với từng trường hợp.
>>> Xem thêm: Đừng chờ đến khi cần gấp mới bắt đầu tìm văn phòng công chứng phù hợp
>>> Xem thêm: Cần hỗ trợ thủ tục nhà đất? Dịch vụ sổ đỏ có thể giúp bạn chủ động hơn
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
