Mua nhà chung sổ là hình thức nhiều người cùng góp tiền mua một bất động sản nhưng chỉ được cấp một giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở chung. Trên thực tế, vì giá nhà đất ngày càng cao, không ít người lựa chọn mua nhà chung sổ với bạn bè, người quen hoặc họ hàng để giảm áp lực tài chính. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích trước mắt, hình thức này tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nếu không được cân nhắc kỹ lưỡng. Vậy có nên mua nhà chung sổ với người quen hay không?
Mua nhà chung sổ là trường hợp một bất động sản thuộc quyền sở hữu chung của từ hai người trở lên, và các đồng sở hữu này được ghi nhận chung trên cùng một Giấy chứng nhận.
Theo quy định của pháp luật dân sự, “Sở hữu chung là sở hữu của nhiều chủ thể đối với tài sản”. Trong đó, việc mua nhà chung sổ thường tồn tại dưới hai hình thức:
Sở hữu chung theo phần (mỗi người có tỷ lệ quyền sở hữu cụ thể)
Sở hữu chung hợp nhất (không xác định phần quyền của từng người)
Trong thực tế, phần lớn các giao dịch mua nhà chung sổ giữa người quen là sở hữu chung theo phần, nhưng lại không thỏa thuận rõ ràng bằng văn bản.
Lợi ích khi mua nhà chung sổ với người quen
Không thể phủ nhận rằng mua nhà chung sổ mang lại một số lợi ích nhất định, đặc biệt trong bối cảnh giá bất động sản cao:
Thứ nhất, giảm áp lực tài chính ban đầu. Việc góp tiền chung giúp mỗi người chỉ phải bỏ ra một phần chi phí thay vì mua nhà riêng.
Thứ hai, dễ thỏa thuận hơn so với mua chung với người lạ. Khi là người quen, bạn bè hoặc họ hàng, các bên thường tin tưởng nhau, quá trình mua bán diễn ra nhanh chóng.
Thứ ba, phù hợp với các trường hợp mua để ở chung hoặc đầu tư ngắn hạn.
Tuy nhiên, chính yếu tố “tin tưởng” này lại là nguyên nhân dẫn đến nhiều tranh chấp về sau.
>>> Xem thêm: Quy trình thực hiệndịch vụ sổ đỏ trọn gói cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp
Những rủi ro pháp lý khi mua nhà chung sổ
Khó khăn trong việc định đoạt tài sản
Theo quy định pháp luật, “Việc định đoạt tài sản thuộc sở hữu chung phải có sự thỏa thuận của tất cả các đồng sở hữu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác”.
Điều này đồng nghĩa với việc nếu một người muốn bán, thế chấp hoặc tặng cho phần quyền của mình thì thường phải có sự đồng ý của các đồng sở hữu còn lại. Đây là rào cản lớn khi mua nhà chung sổ.
Người quen hôm nay có thể trở thành người xa lạ trong tương lai. Khi phát sinh mâu thuẫn, tranh chấp thường liên quan đến:
Tỷ lệ góp tiền thực tế
Quyền sử dụng từng phần nhà đất
Việc cho thuê, sửa chữa, cải tạo tài sản
Nếu không có thỏa thuận rõ ràng bằng văn bản ngay từ đầu, việc chứng minh quyền lợi sẽ rất khó khăn.
Khó tách sổ riêng
Nhiều người mua nhà chung sổ với kỳ vọng sau này sẽ tách sổ riêng. Tuy nhiên, việc tách sổ còn phụ thuộc vào:
Diện tích tối thiểu được phép tách thửa
Quy hoạch, mục đích sử dụng đất
Điều kiện kỹ thuật của thửa đất
Không ít trường hợp mua nhà chung sổ nhưng không thể tách sổ, dẫn đến bị “mắc kẹt” quyền sở hữu chung lâu dài.
Rủi ro khi một bên có nghĩa vụ tài chính hoặc nợ xấu
Nếu một đồng sở hữu dùng phần quyền của mình để bảo đảm nghĩa vụ hoặc phát sinh tranh chấp, kê biên tài sản, thì toàn bộ bất động sản chung có thể bị ảnh hưởng, dù các bên còn lại không liên quan.
Từ góc độ pháp lý, mua nhà chung sổ không bị cấm. Tuy nhiên, đây là hình thức tiềm ẩn nhiều rủi ro và chỉ nên thực hiện khi:
Các bên có quan hệ thực sự tin cậy, lâu dài
Có thỏa thuận rõ ràng về tỷ lệ góp vốn, quyền và nghĩa vụ của từng người
Lập văn bản thỏa thuận sở hữu chung, tốt nhất được công chứng
Ngược lại, nếu mua để đầu tư dài hạn, mua để tích lũy tài sản riêng hoặc có nhu cầu định đoạt độc lập, thì mua nhà chung sổ với người quen không phải là lựa chọn an toàn.
Những lưu ý quan trọng nếu vẫn mua nhà chung sổ
Trong trường hợp vẫn quyết định mua nhà chung sổ, cần đặc biệt lưu ý:
Ghi rõ tỷ lệ sở hữu của từng người trên Giấy chứng nhận
Lập văn bản thỏa thuận về quản lý, sử dụng, định đoạt tài sản
Thỏa thuận trước phương án xử lý khi một bên muốn bán phần quyền của mình
Hạn chế mua chung bằng giấy tay hoặc thỏa thuận miệng
Việc chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu sẽ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý về sau.
Kết luận
Mua nhà chung sổ với người quen có thể là giải pháp tài chính ngắn hạn, nhưng đi kèm là nhiều rủi ro pháp lý và tranh chấp tiềm ẩn. Trước khi quyết định, người mua cần cân nhắc kỹ nhu cầu, mục đích sử dụng và khả năng kiểm soát rủi ro. Trong nhiều trường hợp, việc mua nhà riêng hoặc tách sổ độc lập vẫn là lựa chọn an toàn và bền vững hơn về mặt pháp lý.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
