Tặng cho đất mẹ kế con chồng là giao dịch khá phổ biến trong các gia đình có quan hệ hôn nhân và con riêng. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng mẹ kế và con riêng của chồng đương nhiên được xem như quan hệ mẹ con.

Quan điểm này có thể dẫn đến nhầm lẫn về nghĩa vụ thuế. Theo quy định hiện hành, quan hệ mẹ kế và con riêng của chồng không nằm trong nhóm quan hệ được miễn thuế TNCN đối với quà tặng là bất động sản. Quy định miễn thuế chỉ liệt kê các quan hệ cụ thể như cha mẹ đẻ với con đẻ hoặc cha mẹ nuôi với con nuôi.

Vì vậy, khi thực hiện tặng cho nhà đất, các bên cần kiểm tra kỹ điều kiện miễn thuế. Đồng thời, cần phân biệt thuế TNCN với lệ phí trước bạ. Đây là hai khoản nghĩa vụ tài chính khác nhau.

>>> Xem thêm: Tặng cho nhà đất có bị coi là hợp đồng vô hiệu nếu thiếu biên bản giao nhận tài sản?

1. Mẹ kế tặng cho nhà đất cho con riêng của chồng có được miễn thuế không?

1.1. Quan hệ mẹ kế và con riêng không thuộc diện miễn thuế

Pháp luật về thuế TNCN quy định cụ thể các trường hợp nhận quà tặng bất động sản được miễn thuế.

Danh sách này gồm:

  • Vợ với chồng.
  • Cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ.
  • Cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi.
  • Cha chồng, mẹ chồng với con dâu.
  • Cha vợ, mẹ vợ với con rể.
  • Ông nội, bà nội với cháu nội.
  • Ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại.
  • Anh, chị, em ruột với nhau.

Quan hệ giữa mẹ kế và con riêng của chồng không có trong danh sách trên.

Do đó, nếu mẹ kế tặng nhà đất cho con riêng của chồng, giao dịch này không mặc nhiên được miễn thuế TNCN.

Ngược lại, nếu con riêng của chồng tặng nhà đất cho mẹ kế thì kết quả về nguyên tắc cũng tương tự. Quan hệ giữa hai bên vẫn không thuộc nhóm được miễn thuế.

1.2. Việc nuôi dưỡng con riêng không tự động tạo quan hệ mẹ nuôi

Một số mẹ kế trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng con riêng của chồng trong thời gian dài.

Tuy nhiên, việc chăm sóc thực tế không đồng nghĩa với việc đã xác lập quan hệ mẹ nuôi và con nuôi theo pháp luật.

Đây là điểm các bên cần đặc biệt lưu ý. Điều kiện miễn thuế có nhắc đến quan hệ cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi. Vì vậy, cần có căn cứ pháp lý chứng minh quan hệ nuôi con nuôi khi muốn áp dụng trường hợp miễn thuế.

1.3. Trường hợp mẹ kế đã nhận con riêng làm con nuôi

Nếu mẹ kế đã hoàn tất thủ tục nhận con riêng của chồng làm con nuôi theo quy định, quan hệ pháp lý giữa hai bên sẽ khác.

Khi đó, giao dịch tặng cho bất động sản có thể thuộc trường hợp giữa mẹ nuôi và con nuôi.

Đây là một trong những quan hệ được pháp luật quy định thuộc diện miễn thuế đối với quà tặng là bất động sản.

Tuy nhiên, hồ sơ cần có giấy tờ chứng minh quan hệ mẹ nuôi và con nuôi. Các bên không nên chỉ dựa vào quan hệ gia đình thực tế để yêu cầu miễn thuế.

2. Thuế TNCN và lệ phí trước bạ khi mẹ kế tặng nhà đất

2.1. Thuế TNCN đối với quà tặng là bất động sản

Quà tặng là bất động sản có thể phát sinh thuế TNCN.

Đối với trường hợp không thuộc diện miễn, thu nhập tính thuế là phần giá trị quà tặng vượt trên 10 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh. Thuế suất đối với thu nhập từ quà tặng là 10%.

Có thể hiểu công thức theo nguyên tắc:

Thuế TNCN = (Giá trị bất động sản – 10 triệu đồng) × 10%

Giá trị bất động sản để tính thuế không nhất thiết là giá các bên tự thỏa thuận trong hợp đồng. Việc xác định giá trị còn căn cứ vào quy định về giá đất và giá tính lệ phí trước bạ nhà.

2.2. Lệ phí trước bạ khi sang tên nhà đất

Bên nhận tặng cho còn có thể phát sinh lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản.

Pháp luật quy định miễn lệ phí trước bạ đối với nhà, đất nhận thừa kế hoặc quà tặng giữa một số quan hệ nhất định. Danh sách này cũng bao gồm cha mẹ đẻ với con đẻ và cha mẹ nuôi với con nuôi.

Mẹ kế và con riêng của chồng không thuộc nhóm quan hệ được liệt kê.

Do đó, trường hợp mẹ kế tặng nhà đất cho con riêng của chồng không mặc nhiên được miễn lệ phí trước bạ.

2.3. Miễn thuế TNCN và miễn lệ phí trước bạ là hai vấn đề khác nhau

Nhiều người chỉ kiểm tra nghĩa vụ thuế TNCN mà bỏ qua lệ phí trước bạ.

Đây là hai khoản tài chính có căn cứ pháp lý khác nhau. Điều kiện miễn của từng khoản cũng được quy định riêng.

Vì vậy, trước khi sang tên, các bên cần kiểm tra cả hai nghĩa vụ. Việc được miễn một khoản không đồng nghĩa với việc đương nhiên được miễn khoản còn lại.

Tặng cho nhà đất giữa mẹ kế và con riêng của chồng: Điều kiện được miễn thuế

>>> Xem thêm: Một thủ tục tưởng quen thuộc nhưng vẫn có nhiều điều cần biết về công chứng ủy quyền

3. Điều kiện để giao dịch tặng cho nhà đất được thực hiện

3.1. Người tặng phải có quyền hợp pháp đối với nhà đất

Người tặng cho phải có quyền định đoạt đối với tài sản.

Thông tin trên Giấy chứng nhận cần phù hợp với người tặng. Đồng thời, quyền sử dụng đất phải đáp ứng điều kiện để thực hiện giao dịch.

Các bên nên kiểm tra tình trạng pháp lý trước khi lập hợp đồng. Việc này giúp hạn chế trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện công chứng.

3.2. Hợp đồng tặng cho nhà đất cần được lập đúng hình thức

Tặng cho bất động sản cần tuân thủ yêu cầu về hình thức theo pháp luật.

Hợp đồng cần thể hiện rõ thông tin của bên tặng và bên nhận. Nội dung về nhà đất cũng phải được ghi nhận chính xác.

Đối với giao dịch thuộc trường hợp phải công chứng hoặc chứng thực, các bên cần thực hiện đúng yêu cầu.

Sau khi hoàn tất hợp đồng, bên nhận tiếp tục thực hiện thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất theo quy định.

3.3. Chuẩn bị giấy tờ chứng minh quan hệ giữa các bên

Nếu giao dịch thuộc trường hợp được miễn thuế, giấy tờ chứng minh quan hệ là yếu tố rất quan trọng.

Hồ sơ có thể cần các giấy tờ như:

  • Giấy khai sinh.
  • Giấy đăng ký kết hôn.
  • Giấy tờ chứng minh quan hệ cha mẹ và con.
  • Giấy tờ chứng minh quan hệ nuôi con nuôi.
  • Các giấy tờ hợp pháp khác theo từng trường hợp.

Đối với quan hệ mẹ kế và con riêng, việc chứng minh quan hệ mẹ nuôi và con nuôi cần đặc biệt rõ ràng nếu muốn áp dụng diện miễn thuế.

3.4. Vẫn phải thực hiện thủ tục kê khai khi thuộc diện miễn

Được miễn thuế không có nghĩa là có thể bỏ qua hồ sơ thuế.

Theo hướng dẫn về quản lý thuế, cá nhân nhận quà tặng là bất động sản vẫn thực hiện thủ tục khai thuế theo quy định, kể cả trường hợp được miễn. Cơ quan có thẩm quyền căn cứ hồ sơ để xác định nghĩa vụ tài chính trước khi hoàn tất thủ tục đăng ký.

Vì vậy, các bên nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ miễn thuế. Điều này giúp quá trình sang tên diễn ra thuận lợi hơn.

4. Hồ sơ và lưu ý khi tặng cho nhà đất giữa mẹ kế và con riêng

4.1. Hồ sơ cơ bản cần chuẩn bị

Các bên nên chuẩn bị đầy đủ giấy tờ trước khi thực hiện giao dịch.

Hồ sơ thường gồm:

  • Bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
  • CCCD của bên tặng và bên nhận.
  • Giấy tờ xác nhận thông tin cư trú nếu cần.
  • Giấy đăng ký kết hôn của bên tặng trong trường hợp liên quan.
  • Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa các bên.
  • Hồ sơ chứng minh quan hệ nuôi con nuôi nếu có.
  • Các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Hồ sơ thực tế có thể thay đổi tùy tình trạng tài sản. Vì vậy, nên kiểm tra trước khi lập hợp đồng.

4.2. Kiểm tra tình trạng hôn nhân và tài sản chung

Nhà đất có thể là tài sản riêng hoặc tài sản chung của vợ chồng.

Nếu tài sản thuộc sở hữu chung, cần xác định đầy đủ chủ thể có quyền đối với tài sản.

Việc xác định đúng chủ thể giúp hợp đồng tặng cho có cơ sở pháp lý rõ ràng. Đồng thời, hạn chế tranh chấp sau khi hoàn tất giao dịch.

4.3. Không nên tự xác định quan hệ mẹ kế là mẹ nuôi

Đây là lưu ý quan trọng khi làm hồ sơ miễn thuế.

Mẹ kế có thể nuôi dưỡng con riêng trong nhiều năm. Tuy nhiên, điều này không tự động xác lập quan hệ mẹ nuôi.

Nếu chưa có căn cứ pháp lý về quan hệ nuôi con nuôi, các bên không nên tự áp dụng diện miễn thuế dành cho mẹ nuôi và con nuôi.

4.4. Nên kiểm tra nghĩa vụ tài chính trước khi sang tên

Trước khi thực hiện thủ tục sang tên, các bên nên xác định rõ nghĩa vụ tài chính.

Nội dung cần kiểm tra gồm:

  • Thuế TNCN.
  • Lệ phí trước bạ.
  • Phí công chứng.
  • Phí thẩm định hồ sơ.
  • Các khoản phí khác nếu có.

Việc dự toán trước giúp các bên chủ động về tài chính. Đồng thời, hồ sơ cũng hạn chế bị kéo dài do thiếu chứng từ.

4.5. Nên nhờ công chứng viên kiểm tra hồ sơ

Giao dịch tặng cho nhà đất liên quan đến nhiều loại giấy tờ.

Một sai sót nhỏ trong thông tin nhân thân hoặc giấy chứng nhận cũng có thể ảnh hưởng đến hồ sơ.

Các bên nên cung cấp giấy tờ để công chứng viên kiểm tra trước. Việc này giúp phát hiện sớm những vấn đề cần bổ sung hoặc điều chỉnh.

>>> Xem thêm: Muốn hoàn tất thủ tục thuận lợi, bạn nên tìm hiểu trước về Văn phòng công chứng.

Kết luận

Tặng cho đất mẹ kế con chồng không mặc nhiên thuộc trường hợp được miễn thuế TNCN và lệ phí trước bạ. Pháp luật hiện hành quy định cụ thể các mối quan hệ được miễn. Quan hệ mẹ kế và con riêng không nằm trong danh sách này. Trường hợp mẹ kế đã xác lập quan hệ mẹ nuôi và con nuôi theo đúng quy định có thể được xem xét theo diện miễn tương ứng.

Do đó, các bên nên kiểm tra kỹ quan hệ pháp lý trước khi lập hợp đồng. Đồng thời, cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng thủ tục kê khai, sang tên nhà đất.

Nếu cần tư vấn về hợp đồng tặng cho, hồ sơ miễn thuế hoặc thủ tục sang tên nhà đất, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được đội ngũ chuyên viên tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thủ tục phù hợp.

>>> Xem thêm: Nếu đang loay hoay với hồ sơ, dịch vụ sang tên sổ đỏ tại Hà Nội có thể giúp bạn định hướng rõ hơn.

>>> Xem thêm: Một đầu việc, nhiều thủ tục: Dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói được quan tâm vì lý do đó.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
  3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
  4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
  5. Xem thêm…
  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com