Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuChứng thực chữ ký người tâm thần là vấn đề cần được xem xét thận trọng trong thực tế. Một người có bệnh lý về tâm thần không đồng nghĩa với việc mọi thời điểm đều không thể thực hiện thủ tục.
Đối với chứng thực chữ ký, pháp luật chú trọng tình trạng nhận thức tại thời điểm thực hiện. Người thực hiện chứng thực phải kiểm tra điều kiện của người yêu cầu trước khi chứng thực. Trong đó, người yêu cầu phải nhận thức và làm chủ được hành vi của mình tại thời điểm chứng thực.
Vì vậy, việc một người từng hoặc đang điều trị bệnh tâm thần chưa đủ để kết luận có được chứng thực chữ ký hay không. Cần xem xét tình trạng thực tế khi người đó đến thực hiện thủ tục.
Vậy người có thời điểm tỉnh táo có được chứng thực chữ ký không? Cần chuẩn bị giấy tờ gì? Người thực hiện chứng thực sẽ kiểm tra những nội dung nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ vấn đề này.
>>> Xem thêm: Cách nhận biết lời chứng thực chữ ký chuẩn quy chuẩn Bộ Tư pháp
1. Người có bệnh tâm thần có được chứng thực chữ ký không?
1.1. Chứng thực chữ ký cần điều kiện gì?
Chứng thực chữ ký là việc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xác nhận chữ ký trong giấy tờ. Chữ ký đó phải là chữ ký của chính người yêu cầu chứng thực.
Khi thực hiện thủ tục, người có thẩm quyền sẽ kiểm tra giấy tờ. Đồng thời, họ xem xét tình trạng của người yêu cầu tại thời điểm chứng thực.
Theo thủ tục hiện hành, người yêu cầu phải minh mẫn. Người này cũng phải nhận thức và làm chủ được hành vi. Sau đó, họ ký hoặc điểm chỉ theo yêu cầu.
Như vậy, khả năng nhận thức tại thời điểm thực hiện là yếu tố rất quan trọng.
1.2. Có bệnh tâm thần có đồng nghĩa không được chứng thực?
Không thể chỉ dựa vào việc một người có bệnh lý tâm thần để kết luận họ không được chứng thực chữ ký.
Pháp luật về chứng thực tập trung vào tình trạng nhận thức và khả năng làm chủ hành vi tại thời điểm chứng thực. Đây là căn cứ trực tiếp để người thực hiện chứng thực xem xét thủ tục.
Một người có thể có giai đoạn sức khỏe ổn định. Trong thời điểm đó, họ vẫn có thể nhận thức rõ nội dung văn bản.
Tuy nhiên, việc có được chứng thực hay không vẫn do người thực hiện chứng thực đánh giá theo điều kiện pháp luật. Người dân không nên tự kết luận trước về kết quả.
1.3. Người có thời điểm tỉnh táo có thể ký trước mặt người chứng thực không?
Trường hợp người yêu cầu đang tỉnh táo và nhận thức rõ tại thời điểm thực hiện, thủ tục có thể được xem xét theo quy định.
Người thực hiện chứng thực sẽ kiểm tra giấy tờ. Họ cũng xem xét tình trạng nhận thức của người yêu cầu.
Nếu đủ điều kiện, người yêu cầu thực hiện ký hoặc điểm chỉ trước mặt người có thẩm quyền. Sau đó, việc chứng thực được tiến hành theo trình tự.
Điều quan trọng là không nên ký trước ở nhà. Người yêu cầu cần thực hiện theo hướng dẫn tại nơi chứng thực.
2. Khi nào người yêu cầu không được chứng thực chữ ký?
2.1. Không nhận thức và làm chủ được hành vi tại thời điểm chứng thực
Đây là trường hợp pháp luật quy định không được chứng thực chữ ký.
Nếu tại thời điểm thực hiện, người yêu cầu không nhận thức được hành vi của mình, thủ tục sẽ không được thực hiện.
Tương tự, nếu người yêu cầu không thể làm chủ hành vi, việc chứng thực cũng không được tiến hành.
Quy định này được đặt ra để bảo đảm việc ký văn bản có sự nhận thức của chính người yêu cầu.
2.2. Người thực hiện chứng thực có quyền kiểm tra tình trạng của người yêu cầu
Trước khi chứng thực, người thực hiện sẽ kiểm tra giấy tờ. Đồng thời, họ phải xem xét các điều kiện của người yêu cầu.
Trong đó có tình trạng minh mẫn và khả năng nhận thức. Người yêu cầu cũng phải làm chủ được hành vi của mình tại thời điểm chứng thực.
Nếu nhận thấy điều kiện chưa được bảo đảm, người thực hiện có cơ sở không thực hiện chứng thực.
Vì vậy, việc người thân khẳng định người bệnh đang tỉnh táo chưa phải căn cứ duy nhất. Người có thẩm quyền vẫn phải trực tiếp kiểm tra theo thủ tục.
2.3. Giấy tờ tùy thân không hợp lệ cũng có thể khiến thủ tục bị từ chối
Ngoài vấn đề nhận thức, giấy tờ tùy thân cũng cần đáp ứng yêu cầu.
Quy định hiện hành không cho phép chứng thực khi người yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân không còn giá trị hoặc giả mạo.
Do đó, người dân cần kiểm tra giấy tờ trước khi đi chứng thực.
Nếu thông tin trên giấy tờ có vấn đề, nên trao đổi trước với nơi thực hiện. Việc này giúp hạn chế phải đi lại nhiều lần.
2.4. Nội dung văn bản cũng phải phù hợp
Không phải văn bản nào cũng được chứng thực chữ ký.
Nghị định về chứng thực quy định một số trường hợp không được chứng thực chữ ký. Trong đó có những văn bản thuộc nhóm nội dung pháp luật không cho phép chứng thực theo thủ tục này.
Ngoài ra, văn bản có nội dung là hợp đồng hoặc giao dịch cũng cần được xem xét riêng.
Nếu văn bản thuộc trường hợp phải công chứng hoặc chứng thực hợp đồng, giao dịch, người dân không nên sử dụng thủ tục chứng thực chữ ký để thay thế.
>>> Xem thêm: Thủ tục sang tên tại Hà Nội có thể phát sinh nhiều vấn đề cần lưu ý, hãy xem Dịch vụ sang tên sổ đỏ tại Hà Nội trước khi thực hiện
3. Hồ sơ và quy trình chứng thực chữ ký đối với người có bệnh lý tâm thần
3.1. Chuẩn bị giấy tờ tùy thân
Người yêu cầu cần chuẩn bị giấy tờ phục vụ thủ tục chứng thực.
Tùy trường hợp, giấy tờ có thể là căn cước điện tử, thẻ căn cước hoặc giấy tờ hợp lệ khác theo quy định.
Thông tin trên giấy tờ cần rõ ràng. Giấy tờ cũng phải còn giá trị sử dụng.
Nếu có vấn đề về giấy tờ, nên hỏi nơi thực hiện trước khi đến.
3.2. Chuẩn bị văn bản cần chứng thực
Người yêu cầu cần mang theo giấy tờ hoặc văn bản sẽ ký.
Nội dung văn bản nên được chuẩn bị đầy đủ. Các thông tin quan trọng cần được kiểm tra trước.
Không nên để trống những nội dung có thể làm thay đổi quyền và nghĩa vụ của người ký.
Nếu văn bản do cơ quan hoặc tổ chức khác cung cấp mẫu, nên sử dụng đúng mẫu được yêu cầu.
3.3. Kiểm tra tình trạng nhận thức tại thời điểm chứng thực
Đây là bước đặc biệt quan trọng đối với trường hợp người yêu cầu có vấn đề về sức khỏe tâm thần.
Người thực hiện chứng thực phải kiểm tra điều kiện của người yêu cầu. Trong đó có việc người này có nhận thức và làm chủ được hành vi hay không.
Việc kiểm tra được thực hiện tại thời điểm chứng thực. Vì vậy, tình trạng của người yêu cầu ở thời điểm khác không thể tự động thay thế cho việc kiểm tra này.
Nếu người yêu cầu đang trong trạng thái không đủ khả năng nhận thức, việc chứng thực sẽ không được thực hiện.
3.4. Ký hoặc điểm chỉ theo hướng dẫn
Khi đủ điều kiện, người yêu cầu sẽ ký hoặc điểm chỉ theo quy định.
Việc ký cần được thực hiện trước mặt người có thẩm quyền trong trường hợp thủ tục yêu cầu.
Trường hợp người yêu cầu không thể ký, pháp luật có quy định về chứng thực điểm chỉ và một số trường hợp đặc biệt.
Người dân không nên tự ý thay đổi cách ký hoặc nhờ người khác ký thay.
3.5. Nhận kết quả chứng thực
Sau khi hoàn tất, người yêu cầu nhận lại giấy tờ đã được chứng thực.
Người dân nên kiểm tra thông tin ngay khi nhận kết quả. Nội dung văn bản và thông tin chứng thực cần được đối chiếu.
Nếu phát hiện sai sót, nên trao đổi ngay với người thực hiện.
Văn bản sau khi chứng thực cần được bảo quản cẩn thận. Không nên tự ý sửa chữa hoặc tẩy xóa nội dung.
4. Những lưu ý quan trọng khi chứng thực chữ ký người có bệnh tâm thần
4.1. Không nên chỉ dựa vào hồ sơ bệnh án để kết luận
Hồ sơ y tế và tình trạng nhận thức tại thời điểm chứng thực là những vấn đề khác nhau.
Việc một người có lịch sử điều trị không tự động đồng nghĩa với việc họ không thể chứng thực chữ ký.
Ngược lại, việc người đó có lúc tỉnh táo cũng không có nghĩa mọi thời điểm đều đủ điều kiện.
Người thực hiện chứng thực vẫn phải kiểm tra tình trạng thực tế tại thời điểm thủ tục được tiến hành.
4.2. Cần phân biệt chứng thực chữ ký với công chứng giao dịch
Chứng thực chữ ký và công chứng hợp đồng, giao dịch có phạm vi khác nhau.
Chứng thực chữ ký chủ yếu xác nhận chữ ký trong giấy tờ là của người yêu cầu. Thủ tục này không mặc nhiên xác nhận toàn bộ nội dung văn bản.
Đối với công chứng hợp đồng, giao dịch, công chứng viên phải xem xét các điều kiện liên quan. Trong đó có năng lực hành vi dân sự và sự tự nguyện của người tham gia.
Vì vậy, cần xác định đúng loại thủ tục trước khi chuẩn bị hồ sơ.
4.3. Không nên để người khác ký thay
Người thân không nên tự ý ký thay cho người có bệnh lý tâm thần.
Chữ ký phải là của chính người yêu cầu chứng thực. Người thực hiện chứng thực xác nhận chữ ký đó theo thủ tục pháp luật.
Nếu người yêu cầu không thể ký hoặc điểm chỉ, cần hỏi người có thẩm quyền về cách xử lý phù hợp.
Không nên tự lập giấy tờ hoặc ký thay chỉ để hoàn tất hồ sơ nhanh hơn.
4.4. Nếu tình trạng nhận thức không ổn định, nên trao đổi trước
Trường hợp tình trạng nhận thức của người yêu cầu thay đổi theo từng thời điểm, gia đình nên trao đổi trước với nơi thực hiện.
Có thể cung cấp thông tin cần thiết về hồ sơ. Đồng thời, cần hỏi rõ thủ tục và điều kiện áp dụng.
Việc trao đổi trước giúp tránh trường hợp người yêu cầu đến nơi nhưng không đáp ứng điều kiện tại thời điểm chứng thực.
Đối với giấy tờ quan trọng, việc chuẩn bị kỹ càng càng cần thiết.
4.5. Xác định đúng loại văn bản cần thực hiện
Trước khi đi chứng thực, người dân cần biết chính xác mình đang cần thủ tục nào.
Nếu là giấy tờ cá nhân tự lập, có thể xem xét chứng thực chữ ký nếu đáp ứng điều kiện.
Nếu là hợp đồng hoặc giao dịch, cần kiểm tra quy định về công chứng hoặc chứng thực hợp đồng, giao dịch.
Việc xác định đúng thủ tục giúp hạn chế sai sót. Đồng thời, người dân cũng tránh phải thực hiện lại hồ sơ.
>>> Xem thêm: Nếu chưa rõ thời hạn ủy quyền, bạn nên kiểm tra kỹ trước khi thực hiện công chứng ủy quyền
Kết luận
Chứng thực chữ ký người tâm thần không thể được xác định chỉ dựa trên việc một người có bệnh lý tâm thần hay từng điều trị bệnh. Yếu tố quan trọng là tình trạng nhận thức và khả năng làm chủ hành vi của người yêu cầu tại thời điểm chứng thực.
Nếu tại thời điểm thực hiện, người yêu cầu nhận thức và làm chủ được hành vi, hồ sơ có thể được xem xét theo quy định. Ngược lại, nếu người yêu cầu không nhận thức và làm chủ được hành vi, việc chứng thực chữ ký không được thực hiện.
Người dân cũng cần chuẩn bị giấy tờ tùy thân hợp lệ. Văn bản cần chứng thực phải phù hợp với loại thủ tục được yêu cầu. Trường hợp không thể ký hoặc điểm chỉ, cần trao đổi với người có thẩm quyền để được hướng dẫn.
Nếu cần được tư vấn về hồ sơ, thủ tục chứng thực chữ ký hoặc các trường hợp đặc biệt liên quan đến người có bệnh lý tâm thần, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thực hiện thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Trước khi đặt bút ký, hãy chắc chắn bạn đã hiểu rõ thủ tục công chứng mua bán nhà đất
>>> Xem thêm: Đừng chờ đến khi cần gấp mới bắt đầu tìm văn phòng công chứng phù hợp
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com