Khi vay vốn ngân hàng, không phải ai cũng có thể trực tiếp ký hồ sơ thế chấp. Chủ tài sản có thể đang ở xa, bận công tác hoặc không thể đến ngân hàng đúng lịch. Trong trường hợp này, việc ủy quyền ký thay có thể là giải pháp phù hợp.
Tuy nhiên, không phải giấy ủy quyền nào cũng đủ để thực hiện giao dịch thế chấp. Nội dung ủy quyền cần xác định rõ người đại diện, tài sản và phạm vi công việc. Vì vậy, hợp đồng ủy quyền thế chấp ngân hàng cần được lập chặt chẽ để hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi các bên.
>>> Xem thêm: Hợp đồng chuyển nhượng đất mặt phố kinh doanh ẩm thực sầm uất
1. Ủy quyền ký thay trên hợp đồng thế chấp ngân hàng là gì?
1.1. Khái niệm ủy quyền thế chấp tài sản
Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, ủy quyền là việc một người giao cho người khác đại diện mình thực hiện công việc trong phạm vi đã thỏa thuận. Người được ủy quyền phải hành động đúng nội dung và giới hạn quyền đại diện.
Trong giao dịch thế chấp ngân hàng, chủ tài sản có thể ủy quyền cho người khác thực hiện một số công việc. Các công việc này có thể gồm làm việc với ngân hàng, ký hồ sơ thế chấp hoặc thực hiện thủ tục đăng ký biện pháp bảo đảm.
Tuy nhiên, quyền ký hồ sơ không đồng nghĩa với quyền tự quyết mọi vấn đề liên quan đến khoản vay. Phạm vi đại diện phải được ghi rõ trong văn bản ủy quyền.
1.2. Người được ủy quyền có thể ký hợp đồng thế chấp không?
Người được ủy quyền có thể ký hợp đồng thế chấp thay chủ tài sản nếu có căn cứ đại diện hợp pháp. Nội dung ủy quyền phải bao gồm quyền thực hiện giao dịch tương ứng.
Nếu văn bản chỉ cho phép nộp hồ sơ hoặc làm việc với ngân hàng, người đại diện có thể không đủ thẩm quyền ký hợp đồng thế chấp. Ngân hàng hoặc tổ chức công chứng có thể yêu cầu bổ sung, sửa đổi văn bản.
Vì vậy, cần phân biệt rõ quyền chuẩn bị hồ sơ, quyền ký hợp đồng và quyền thực hiện thủ tục đăng ký. Không nên sử dụng mẫu ủy quyền chung khi giao dịch có giá trị lớn.
1.3. Ai có thể ủy quyền và ai có thể nhận ủy quyền?
Người ủy quyền phải có quyền hợp pháp đối với tài sản hoặc có thẩm quyền đại diện phù hợp. Người nhận ủy quyền phải có năng lực pháp luật, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch.
Nếu tài sản thuộc sở hữu chung, cần xác định ai có quyền ký và phạm vi đồng ý của các đồng sở hữu. Đối với tài sản chung của vợ chồng, cần xem xét quy định về tài sản chung và việc định đoạt bất động sản.
Không nên mặc nhiên cho rằng một người có tên trên Giấy chứng nhận luôn được tự mình thế chấp toàn bộ tài sản. Cần kiểm tra nguồn gốc tài sản và quyền của những người liên quan.
2. Nội dung cần có trong hợp đồng ủy quyền thế chấp ngân hàng
2.1. Thông tin các bên và tài sản thế chấp
Văn bản ủy quyền cần ghi đầy đủ thông tin nhận diện của bên ủy quyền và bên nhận ủy quyền. Thông tin phải thống nhất với giấy tờ tùy thân và hồ sơ giao dịch.
Nếu tài sản là nhà đất, cần ghi chính xác thông tin theo Giấy chứng nhận. Những nội dung quan trọng gồm số thửa, tờ bản đồ, địa chỉ, diện tích và thông tin đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản.
Nếu tài sản là ô tô hoặc tài sản khác, cần mô tả đúng đặc điểm nhận diện và giấy tờ liên quan. Sai lệch thông tin có thể khiến hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi.
2.2. Phạm vi ký thay và thực hiện thủ tục
Phạm vi ủy quyền là nội dung cần đặc biệt chú ý. Văn bản nên nêu rõ người được ủy quyền có quyền thực hiện những công việc nào.
Tùy nhu cầu thực tế, phạm vi có thể bao gồm:
- Làm việc và trao đổi hồ sơ với ngân hàng.
- Ký hợp đồng thế chấp tài sản cụ thể.
- Ký phụ lục hoặc văn bản liên quan trong phạm vi được phép.
- Nộp và nhận hồ sơ đăng ký biện pháp bảo đảm.
- Nhận thông báo, giấy tờ và kết quả giải quyết thủ tục.
Các quyền trên không nên được ghi một cách máy móc. Nội dung cần phù hợp với yêu cầu của ngân hàng và ý chí của chủ tài sản.
Nếu muốn giới hạn quyền đại diện, cần ghi rõ những việc người được ủy quyền không được thực hiện. Chẳng hạn, không tự ý thay đổi tài sản bảo đảm hoặc mở rộng nghĩa vụ ngoài phạm vi đã thống nhất.
2.3. Thời hạn ủy quyền và trách nhiệm của các bên
Hợp đồng cần xác định thời hạn ủy quyền hoặc căn cứ chấm dứt việc ủy quyền. Thời hạn nên phù hợp với tiến độ ký kết và hoàn tất thủ tục thế chấp.
Các bên cần thỏa thuận về trách nhiệm cung cấp hồ sơ và phối hợp thực hiện công việc. Đồng thời, cần xác định cách xử lý nếu một bên cung cấp thông tin sai hoặc vượt quá phạm vi ủy quyền.
Nếu có thù lao, chi phí đi lại hoặc khoản chi khác, nên ghi rõ cách thanh toán. Điều khoản cụ thể giúp hạn chế bất đồng trong quá trình thực hiện.
Người được ủy quyền phải thông báo cho bên ủy quyền về việc thực hiện công việc theo thỏa thuận và quy định pháp luật. Không nên ký hồ sơ khi chưa hiểu rõ nội dung hoặc chưa được trao quyền phù hợp.

>>> Xem thêm: Bạn muốn hiểu rõ giá trị pháp lý của bản sao? Hãy bắt đầu bằng việc tìm hiểu thủ tục chứng thực
3. Thủ tục lập hợp đồng ủy quyền ký thay hợp đồng thế chấp
3.1. Chuẩn bị hồ sơ ủy quyền
Trước khi lập văn bản, các bên cần chuẩn bị giấy tờ cần thiết. Hồ sơ thường bao gồm:
- CCCD (Căn cước công dân) hoặc giấy tờ nhận diện hợp lệ của các bên.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở hoặc giấy tờ về tài sản thế chấp.
- Dự thảo hợp đồng ủy quyền, nếu đã chuẩn bị.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân hoặc đồng sở hữu, nếu có liên quan.
- Hồ sơ khác theo yêu cầu của tổ chức công chứng và ngân hàng.
Tùy từng giao dịch, cơ quan tiếp nhận có thể yêu cầu bổ sung giấy tờ. Các bên nên hỏi trước để tránh phải đi lại nhiều lần.
Đặc biệt, cần kiểm tra yêu cầu của ngân hàng về phạm vi ủy quyền. Một số ngân hàng có thể yêu cầu nội dung cụ thể hoặc mẫu văn bản riêng.
3.2. Thực hiện công chứng hoặc chứng thực khi cần thiết
Các bên nên xác định hình thức phù hợp với giao dịch và quy định pháp luật. Việc công chứng văn bản ủy quyền có thể giúp xác minh nhân thân, năng lực hành vi và ý chí tự nguyện của người ký.
Không nên mặc định mọi văn bản ủy quyền đều bắt buộc công chứng trong mọi trường hợp. Tuy nhiên, ngân hàng có thể yêu cầu văn bản được công chứng để tiếp nhận hồ sơ thế chấp.
Khi công chứng, người ủy quyền cần trình bày rõ mục đích và phạm vi đại diện. Người được ủy quyền cũng cần hiểu trách nhiệm của mình trước khi ký.
Nếu một bên không thể trực tiếp đến tổ chức công chứng, hãy trao đổi trước về phương án thực hiện phù hợp. Việc này đặc biệt quan trọng khi các bên ở khác địa phương.
3.3. Ký hợp đồng thế chấp và hoàn tất thủ tục
Sau khi văn bản ủy quyền đáp ứng yêu cầu, người được ủy quyền có thể thực hiện công việc trong phạm vi được giao. Trước khi ký hợp đồng thế chấp, cần đọc kỹ nội dung và đối chiếu với thỏa thuận ban đầu.
Cần kiểm tra tài sản bảo đảm, nghĩa vụ được bảo đảm và các điều khoản xử lý tài sản. Người ký thay không nên ký những nội dung vượt quá quyền đại diện.
Sau khi hợp đồng được ký, các bên thực hiện thủ tục đăng ký biện pháp bảo đảm nếu pháp luật yêu cầu. Ngân hàng sẽ hướng dẫn các bước tiếp theo theo quy trình của giao dịch.
Cần lưu lại bản hợp đồng và chứng từ liên quan. Đây là căn cứ quan trọng nếu phát sinh tranh chấp sau này.
4. Rủi ro pháp lý và cách phòng tránh khi ủy quyền thế chấp ngân hàng
4.1. Rủi ro khi phạm vi ủy quyền không rõ ràng
Nếu văn bản chỉ ghi chung chung về việc “làm thủ tục vay vốn”, quyền ký hợp đồng thế chấp có thể chưa được thể hiện rõ. Điều này có thể khiến ngân hàng từ chối hồ sơ hoặc yêu cầu lập lại văn bản.
Trường hợp người đại diện ký vượt quá phạm vi được giao, giao dịch có thể phát sinh tranh chấp về hiệu lực đại diện. Hậu quả sẽ phụ thuộc vào nội dung ủy quyền và các quy định pháp luật liên quan.
Để hạn chế rủi ro, cần ghi cụ thể tài sản, công việc và giới hạn quyền ký. Nếu có nhiều tài sản hoặc nhiều khoản vay, nên xác định rõ từng giao dịch.
4.2. Rủi ro khi người được ủy quyền ký sai nội dung
Người được ủy quyền có thể gặp rủi ro nếu ký khi chưa đọc kỹ hợp đồng. Chẳng hạn, nghĩa vụ được bảo đảm có thể rộng hơn dự kiến của chủ tài sản.
Vì vậy, cần xác minh khoản vay, phạm vi bảo đảm và nghĩa vụ liên quan. Không nên ký giấy tờ còn để trống hoặc nội dung chưa được thống nhất.
Chủ tài sản nên yêu cầu được xem dự thảo hợp đồng thế chấp trước khi ký thay. Nếu phát hiện điều khoản khác với thỏa thuận, cần đề nghị làm rõ với ngân hàng.
4.3. Lưu ý khi chấm dứt hoặc thay đổi việc ủy quyền
Việc ủy quyền có thể chấm dứt theo thỏa thuận hoặc căn cứ luật định. Tuy nhiên, chấm dứt ủy quyền không đồng nghĩa hợp đồng thế chấp đã ký tự động chấm dứt.
Nếu muốn thay đổi hoặc chấm dứt quyền đại diện, các bên cần thông báo kịp thời cho ngân hàng và những chủ thể liên quan. Cần xác định các công việc đã thực hiện và nghĩa vụ còn tồn tại.
Nếu giao dịch thế chấp đã hoàn tất, việc giải chấp hoặc thay đổi tài sản bảo đảm phải tuân theo quy định và thỏa thuận với ngân hàng. Không nên chỉ dựa vào việc thu hồi giấy ủy quyền để cho rằng nghĩa vụ thế chấp đã hết.
4.4. Cách hạn chế tranh chấp khi ký thay
Trước khi ký, chủ tài sản nên kiểm tra toàn bộ hồ sơ và xác nhận nội dung ủy quyền. Người nhận ủy quyền cần thực hiện đúng phạm vi được giao.
Các bên nên lưu giữ văn bản ủy quyền, hợp đồng thế chấp và trao đổi với ngân hàng. Nếu có thay đổi về khoản vay hoặc tài sản bảo đảm, cần xác nhận lại thẩm quyền trước khi ký.
Đối với giao dịch có giá trị lớn, nên nhờ người có chuyên môn rà soát hồ sơ. Việc kiểm tra trước giúp phát hiện sớm những điều khoản bất lợi và hạn chế tranh chấp.

>>> Xem thêm: Công việc dày đặc, thời gian hạn hẹp? Hãy xem liệu dịch vụ công chứng tại nhà có phù hợp với nhu cầu của bạn
Kết luận
Ủy quyền ký thay trên hợp đồng thế chấp ngân hàng cần được lập rõ ràng và đúng phạm vi đại diện. Các bên nên kiểm tra quyền đối với tài sản, điều kiện giao dịch và yêu cầu hồ sơ của ngân hàng. Đặc biệt, người được ủy quyền cần hiểu rõ nghĩa vụ trước khi ký bất kỳ giấy tờ nào.
Việc chuẩn bị hợp đồng ủy quyền thế chấp ngân hàng đúng quy định sẽ giúp hạn chế sai sót và bảo vệ quyền lợi của các bên. Nếu cần hỗ trợ kiểm tra hồ sơ hoặc lập văn bản ủy quyền, quý khách có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, hướng dẫn thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Bạn cần công chứng giấy tờ ngoài giờ hành chính? Hãy liên hệ tìm hiểu khả năng hỗ trợ tại văn phòng công chứng
>>> Xem thêm: Muốn chủ động hơn trước khi nộp hồ sơ cấp giấy chứng nhận, đừng bỏ qua dịch vụ làm sổ đỏ
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
