Chứng thực chữ ký điểm chỉ người mù chữ là vấn đề cần được quan tâm trong một số thủ tục dân sự. Đặc biệt, trường hợp người yêu cầu không thể ký tên bằng chữ viết cần được xử lý đúng quy định.
Điểm chỉ có thể được sử dụng trong những trường hợp pháp luật cho phép. Tuy nhiên, điểm chỉ và chứng thực chữ ký không phải lúc nào cũng được hiểu giống nhau.
Người dân cũng cần phân biệt người mù chữ với người không thể ký do khuyết tật hoặc lý do khác. Mỗi trường hợp có thể có cách xử lý riêng.
Vậy người mù chữ có được điểm chỉ thay cho ký tên không? Khi điểm chỉ trên văn bản có cần chứng thực không? Hồ sơ và quy trình thực hiện như thế nào? Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ những vấn đề này.
>>> Xem thêm: Chứng thực chữ ký trên đơn xin tách thửa đất cho con cái
1. Người mù chữ có được điểm chỉ thay cho chữ ký không?
1.1. Điểm chỉ là gì?
Điểm chỉ là hình thức dùng dấu vân tay để thay cho việc ký tên trong văn bản. Hình thức này được sử dụng trong một số trường hợp theo quy định pháp luật.
Điểm chỉ thường được áp dụng khi người tham gia giao dịch không thể ký hoặc thuộc trường hợp được pháp luật cho phép điểm chỉ.
Việc điểm chỉ phải thể hiện ý chí của chính người tham gia. Người khác không được tự ý điểm chỉ thay cho người có quyền và nghĩa vụ trong văn bản.
Do đó, điểm chỉ không đơn thuần là việc lấy dấu vân tay lên giấy. Việc này cần được thực hiện đúng trình tự và bảo đảm xác định đúng người.
1.2. Người mù chữ có thể điểm chỉ không?
Người mù chữ có thể gặp khó khăn khi ký tên. Trong trường hợp phù hợp, người này có thể sử dụng hình thức điểm chỉ theo quy định.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi người mù chữ đều mặc nhiên được điểm chỉ trong mọi thủ tục.
Cần xem xét loại văn bản và thủ tục cụ thể. Người thực hiện cũng phải kiểm tra điều kiện của người yêu cầu.
Đặc biệt, người mù chữ vẫn cần hiểu rõ nội dung văn bản. Việc không biết chữ không làm mất đi trách nhiệm đối với ý chí và nội dung đã xác lập.
1.3. Người mù chữ có cần người khác ký thay không?
Không phải trường hợp nào cũng cần người khác ký thay. Nếu pháp luật cho phép điểm chỉ, người yêu cầu có thể thực hiện theo hình thức này.
Việc tự ý nhờ người khác ký thay có thể làm phát sinh vấn đề về tính xác thực. Điều này đặc biệt quan trọng với các văn bản liên quan đến tài sản.
Nếu không thể ký, người dân nên trình bày rõ với người có thẩm quyền. Từ đó, người thực hiện sẽ hướng dẫn hình thức phù hợp.
Không nên tự ý lựa chọn cách ký thay khi chưa được hướng dẫn.
1.4. Điểm chỉ có giá trị giống chữ ký không?
Điểm chỉ có thể được sử dụng để thể hiện ý chí của người tham gia trong những trường hợp pháp luật cho phép.
Tuy nhiên, giá trị pháp lý của điểm chỉ cần được xem xét cùng với loại văn bản. Ngoài ra, còn phải xem xét cách thức xác lập văn bản.
Đối với hồ sơ công chứng, chứng thực, người dân cần tuân thủ yêu cầu của thủ tục tương ứng.
Vì vậy, không nên chỉ căn cứ vào việc có dấu vân tay trên giấy để kết luận văn bản đã hợp pháp.
2. Điểm chỉ của người mù chữ có cần chứng thực chữ ký không?
2.1. Chứng thực chữ ký và điểm chỉ là hai vấn đề khác nhau
Chứng thực chữ ký nhằm xác nhận chữ ký trên văn bản là của người yêu cầu chứng thực.
Trong khi đó, điểm chỉ là một hình thức xác lập thay cho chữ ký trong những trường hợp phù hợp.
Vì vậy, không nên mặc nhiên gọi mọi trường hợp điểm chỉ là “chứng thực chữ ký”.
Khi tiếp nhận hồ sơ, người có thẩm quyền sẽ xác định hình thức chứng thực phù hợp với trường hợp cụ thể.
2.2. Khi nào người mù chữ cần thực hiện chứng thực?
Nếu văn bản thuộc trường hợp phải chứng thực chữ ký hoặc chứng thực giao dịch, người mù chữ vẫn cần thực hiện đúng thủ tục.
Trong trường hợp được phép điểm chỉ, việc xác nhận sẽ được thực hiện theo quy định áp dụng cho loại giấy tờ đó.
Người dân cần xuất trình giấy tờ cần thiết. Đồng thời, phải đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Không nên tự chuẩn bị cách thức chứng thực dựa trên mẫu tìm thấy trên mạng. Mỗi loại văn bản có thể có yêu cầu khác nhau.
2.3. Chứng thực điểm chỉ có phải là xác nhận nội dung văn bản không?
Chứng thực chữ ký hoặc điểm chỉ không đồng nghĩa với việc xác nhận toàn bộ nội dung văn bản.
Người thực hiện chứng thực sẽ xác nhận những nội dung thuộc phạm vi của thủ tục. Người lập hoặc tham gia văn bản vẫn phải chịu trách nhiệm về nội dung của mình.
Vì vậy, người mù chữ cần được đọc hoặc giải thích nội dung trước khi xác lập ý chí.
Nếu không hiểu nội dung, không nên thực hiện điểm chỉ ngay. Cần yêu cầu giải thích rõ các quyền và nghĩa vụ được ghi trong văn bản.
2.4. Trường hợp nào cần đặc biệt lưu ý?
Các văn bản liên quan đến tài sản cần được kiểm tra kỹ. Ví dụ có thể kể đến hợp đồng mua bán, tặng cho hoặc chuyển nhượng tài sản.
Với những văn bản này, việc xác định đúng ý chí của người tham gia rất quan trọng.
Người mù chữ cũng cần được bảo đảm khả năng hiểu nội dung. Nếu có vấn đề về khả năng nhận thức hoặc làm chủ hành vi, cần xem xét thêm quy định liên quan.
Không nên chỉ dựa vào việc người đó đã điểm chỉ để hoàn tất hồ sơ.

>>> Xem thêm: Muốn giảm bớt công sức khi xử lý hồ sơ nhà đất, hãy tìm hiểu Dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói
3. Hồ sơ và quy trình chứng thực khi người mù chữ điểm chỉ
3.1. Chuẩn bị giấy tờ cần thiết
Người yêu cầu cần chuẩn bị văn bản cần chứng thực. Đồng thời, cần mang theo giấy tờ tùy thân hợp lệ.
Giấy tờ tùy thân giúp xác định chính xác người thực hiện thủ tục. Thông tin trên giấy tờ cần rõ ràng và phù hợp.
Nếu hồ sơ có giấy tờ khác theo yêu cầu, người dân cũng cần chuẩn bị đầy đủ.
Đối với giao dịch tài sản, hồ sơ có thể gồm nhiều tài liệu. Vì vậy, nên kiểm tra thành phần hồ sơ trước khi đến thực hiện.
3.2. Trình bày rõ tình trạng không thể ký
Người yêu cầu cần thông báo với người tiếp nhận nếu không thể ký bằng chữ viết.
Trường hợp người mù chữ, thông tin này cần được trình bày ngay từ đầu. Người thực hiện sẽ kiểm tra và hướng dẫn hình thức phù hợp.
Không nên tự ý điểm chỉ trước khi được hướng dẫn.
Việc thực hiện đúng cách giúp hạn chế sai sót. Đồng thời, quyền lợi của người yêu cầu cũng được bảo đảm tốt hơn.
3.3. Đọc hoặc giải thích nội dung văn bản
Người mù chữ không thể tự đọc văn bản bằng chữ viết. Vì vậy, nội dung văn bản cần được xử lý phù hợp với trường hợp cụ thể.
Người yêu cầu cần hiểu mình đang xác lập nội dung gì. Những quyền và nghĩa vụ quan trọng cũng cần được làm rõ.
Đây là bước đặc biệt quan trọng với hợp đồng và giao dịch tài sản.
Nếu người yêu cầu chưa hiểu nội dung, không nên vội vàng điểm chỉ. Cần đề nghị giải thích lại những phần chưa rõ.
3.4. Thực hiện điểm chỉ theo hướng dẫn
Sau khi các điều kiện cần thiết được kiểm tra, người yêu cầu thực hiện điểm chỉ theo hướng dẫn.
Dấu vân tay phải thuộc về chính người xác lập văn bản. Không được sử dụng dấu vân tay của người khác.
Người thực hiện thủ tục sẽ xác định người yêu cầu và thực hiện các bước cần thiết.
Sau khi hoàn tất, văn bản được xử lý theo đúng hình thức chứng thực hoặc công chứng tương ứng.
3.5. Kiểm tra văn bản sau khi hoàn tất
Sau khi nhận văn bản, người dân nên kiểm tra các thông tin cơ bản.
Các nội dung quan trọng cần được đối chiếu với hồ sơ ban đầu. Nếu có người hỗ trợ đọc văn bản, nên kiểm tra lại nội dung trước khi sử dụng.
Không nên tự ý sửa chữa hoặc tẩy xóa văn bản sau khi đã hoàn tất.
Nếu phát hiện sai sót, cần trao đổi ngay với nơi thực hiện thủ tục.
4. Những lưu ý khi chứng thực chữ ký điểm chỉ người mù chữ
4.1. Không được ép buộc người mù chữ điểm chỉ
Điểm chỉ phải xuất phát từ ý chí của chính người xác lập văn bản.
Người khác không được ép buộc hoặc gây sức ép để người mù chữ điểm chỉ.
Điều này đặc biệt quan trọng trong các giao dịch liên quan đến tài sản. Người tham gia phải hiểu và tự nguyện xác lập giao dịch.
Nếu có dấu hiệu bị ép buộc, người dân cần thông báo ngay cho người có thẩm quyền.
4.2. Không ký hoặc điểm chỉ vào giấy tờ chưa hoàn thiện
Người dân không nên điểm chỉ vào giấy trắng hoặc văn bản còn bỏ trống nhiều nội dung.
Đây là nguyên tắc quan trọng để bảo vệ quyền lợi của người xác lập văn bản.
Trước khi điểm chỉ, cần kiểm tra nội dung và mục đích sử dụng. Các thông tin quan trọng phải được làm rõ.
Nếu có nội dung chưa hiểu, cần yêu cầu giải thích trước khi thực hiện.
4.3. Cần phân biệt chứng thực với công chứng
Chứng thực và công chứng là những thủ tục pháp lý khác nhau.
Chứng thực chữ ký tập trung vào việc xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người yêu cầu theo phạm vi pháp luật quy định.
Công chứng lại liên quan đến việc công chứng viên chứng nhận tính xác thực và hợp pháp của hợp đồng, giao dịch hoặc bản dịch theo thẩm quyền.
Với giao dịch tài sản, người dân cần xác định đúng thủ tục. Không nên cho rằng chứng thực chữ ký có thể thay thế công chứng hợp đồng.
4.4. Hồ sơ liên quan đến tài sản cần được kiểm tra kỹ
Người mù chữ khi tham gia giao dịch tài sản cần đặc biệt thận trọng.
Các giấy tờ như hợp đồng mua bán, tặng cho hoặc ủy quyền có thể tạo ra quyền và nghĩa vụ quan trọng.
Trước khi điểm chỉ, người yêu cầu cần được giải thích rõ nội dung. Nếu có vấn đề chưa rõ, nên yêu cầu làm rõ trước khi xác lập.
Việc này giúp hạn chế những tranh chấp có thể phát sinh sau này.
4.5. Nên thực hiện tại nơi có thẩm quyền
Người dân nên lựa chọn cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền. Không nên sử dụng các dịch vụ không rõ nguồn gốc.
Đặc biệt, cần thận trọng với những lời quảng cáo về việc “điểm chỉ tại nhà” nhưng không nói rõ người thực hiện là ai.
Nếu cần hỗ trợ tại nơi ở, người dân nên xác minh rõ đơn vị cung cấp dịch vụ. Đồng thời, cần hỏi về thẩm quyền và quy trình thực hiện.
Việc xác minh trước giúp hạn chế nguy cơ sử dụng giấy tờ không hợp lệ.
4.6. Chủ động hỏi rõ thủ tục trước khi thực hiện
Mỗi loại văn bản có thể có yêu cầu khác nhau. Người dân nên cung cấp đầy đủ thông tin về giấy tờ cần thực hiện.
Nếu người yêu cầu không biết chữ, cần thông báo ngay từ đầu. Điều này giúp người tiếp nhận có hướng xử lý phù hợp.
Việc hỏi trước cũng giúp xác định cần công chứng hay chứng thực. Nhờ đó, người dân có thể chuẩn bị đúng hồ sơ và tránh đi lại nhiều lần.

>>> Xem thêm: Đừng chờ đến khi cần gấp mới tìm hiểu thủ tục công chứng ủy quyền
Kết luận
Chứng thực chữ ký điểm chỉ người mù chữ cần được thực hiện đúng hình thức và đúng quy định. Người mù chữ có thể gặp khó khăn khi ký tên. Trong trường hợp phù hợp, điểm chỉ có thể được sử dụng để thể hiện ý chí của người yêu cầu.
Tuy nhiên, điểm chỉ không đồng nghĩa với việc mọi văn bản đều được chứng thực theo cùng một cách. Người dân cần xác định loại giấy tờ và thủ tục cụ thể. Nội dung văn bản cũng cần được giải thích rõ trước khi xác lập.
Đặc biệt, không nên điểm chỉ vào giấy tờ chưa hoàn thiện. Không nên để người khác tự ý ký hoặc điểm chỉ thay. Với giao dịch liên quan đến tài sản, việc kiểm tra hồ sơ càng cần được thực hiện cẩn trọng.
Nếu cần được tư vấn về hồ sơ, thủ tục công chứng, chứng thực hoặc trường hợp người mù chữ thực hiện điểm chỉ, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thực hiện thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Một giao dịch trị giá hàng tỷ đồng càng không nên xem nhẹ việc công chứng mua bán nhà đất
>>> Xem thêm: Không phải ai cũng biết cách chọn văn phòng công chứng phù hợp với từng loại hồ sơ
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
