Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTài sản chung hay riêng là vấn đề pháp lý quan trọng trong đời sống hôn nhân và gia đình nhưng lại thường bị bỏ qua cho đến khi phát sinh tranh chấp. Thực tế cho thấy nhiều vụ việc ly hôn, tranh chấp nhà đất hoặc phân chia tài sản kéo dài chỉ vì các bên không xác định rõ quyền sở hữu từ đầu. Hiểu đúng quy định pháp luật về tài sản của vợ chồng sẽ giúp bảo vệ quyền lợi, hạn chế rủi ro và tránh những tranh cãi không đáng có.
>>> Xem thêm: Những thủ tục quan trọng cần biết trước khi sử dụng dịch vụ sang tên sổ hồng hiện nay
1. Tài sản chung hay riêng là gì theo quy định pháp luật?
Việc xác định Tài sản chung hay riêng được điều chỉnh chủ yếu bởi Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
“Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân…”
Quy định này cho thấy tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân về nguyên tắc được xem là tài sản chung, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc các bên chứng minh đó là tài sản riêng.
Theo Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
“Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng…”
Như vậy, việc xác định quyền sở hữu không phụ thuộc hoàn toàn vào việc ai là người đứng tên mà còn dựa vào nguồn gốc hình thành tài sản.
2. Cách xác định tài sản chung hay riêng trong thực tế
2.1. Tài sản hình thành trước hôn nhân
Nhà đất, xe cộ, tiền tiết kiệm hoặc các tài sản hợp pháp có trước khi đăng ký kết hôn thường được xác định là tài sản riêng của người sở hữu.
Tuy nhiên, nếu sau khi kết hôn các bên có thỏa thuận nhập tài sản vào khối tài sản chung hoặc có việc đầu tư, cải tạo bằng công sức và tiền chung thì tính chất pháp lý của tài sản có thể thay đổi.
2.2. Tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân
Đây là nhóm tài sản dễ phát sinh tranh chấp nhất.
Theo quy định pháp luật, thu nhập từ lương, hoạt động kinh doanh, lợi nhuận đầu tư, tiền tích lũy trong hôn nhân thường được coi là tài sản chung của vợ chồng.
Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 còn quy định:
“Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng thì tài sản đó được coi là tài sản chung.”
Nguyên tắc này có ý nghĩa đặc biệt trong giải quyết tranh chấp tại Tòa án.
>>> Xem thêm: Khi thực hiện công chứng chuyển nhượng, hồ sơ nào cần chuẩn bị đầy đủ?
3. Tài sản chung hay riêng đối với nhà đất đứng tên một người
3.1. Đứng tên một người không đồng nghĩa là tài sản riêng
Nhiều người cho rằng sổ đỏ hoặc giấy đăng ký chỉ đứng tên một người thì tài sản thuộc quyền sở hữu cá nhân. Tuy nhiên, đây là quan điểm chưa đầy đủ.
Nếu nhà đất được mua trong thời kỳ hôn nhân bằng tiền hoặc nguồn thu nhập chung thì dù chỉ một người đứng tên, tài sản vẫn có thể được xác định là tài sản chung.
Tòa án khi xem xét tranh chấp sẽ đánh giá:
- Thời điểm hình thành tài sản
- Nguồn tiền mua tài sản
- Công sức đóng góp của mỗi bên
- Văn bản thỏa thuận giữa vợ chồng nếu có
3.2. Nhà đất được tặng cho hoặc thừa kế
Nhà đất được tặng cho riêng hoặc thừa kế riêng thường là tài sản riêng của người nhận.
Điều quan trọng là hồ sơ pháp lý phải thể hiện rõ ý chí tặng cho hoặc để thừa kế riêng cho một cá nhân. Nếu giấy tờ không thể hiện rõ hoặc việc quản lý sử dụng có sự nhập chung tài sản thì tranh chấp vẫn có thể phát sinh.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng quận Cầu Giấy – Giải pháp uy tín cho giao dịch pháp lý
4. Tài sản chung hay riêng khi ly hôn được giải quyết thế nào?
Khi ly hôn, việc phân chia tài sản được áp dụng theo Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Theo đó:
“Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố về hoàn cảnh gia đình và của vợ, chồng; công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung…”
Điều này đồng nghĩa việc chia tài sản không phải lúc nào cũng theo tỷ lệ 50/50.
Tòa án sẽ cân nhắc nhiều yếu tố như:
- Công sức tạo lập tài sản
- Lỗi của mỗi bên trong quan hệ hôn nhân
- Điều kiện chăm sóc con chung
- Hoàn cảnh thực tế của từng người
Trong khi đó, tài sản riêng hợp pháp thường thuộc quyền sở hữu của người có tài sản và không bị đưa vào phân chia.
5. Những sai lầm thường gặp khi xác định tài sản chung hay riêng
5.1. Không lưu giữ chứng cứ nguồn gốc tài sản
Giấy chuyển tiền, hợp đồng tặng cho, hồ sơ mua bán hoặc giấy tờ xác nhận nguồn tiền là chứng cứ quan trọng khi xảy ra tranh chấp.
Thiếu chứng cứ có thể khiến tài sản riêng bị xem là tài sản chung theo nguyên tắc suy đoán của pháp luật.
5.2. Không lập thỏa thuận về chế độ tài sản
Luật Hôn nhân và Gia đình cho phép vợ chồng lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận.
Điều 47 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
“Thỏa thuận này phải được lập trước khi kết hôn và được công chứng hoặc chứng thực.”
Đây là giải pháp giúp xác định rõ quyền sở hữu và hạn chế tranh chấp về sau.
>>> Xem thêm: Những trường hợp dễ phát sinh tranh chấp khi công chứng mua bán nhà cần đặc biệt lưu ý
>>> Xem thêm: Khi tài sản bị xâm phạm: Khởi kiện ở đâu?
Kết luận
Vấn đề Tài sản chung hay riêng không chỉ xuất hiện khi ly hôn hay tranh chấp mà cần được nhận diện ngay từ thời điểm hình thành tài sản. Việc hiểu rõ căn cứ pháp luật, lưu giữ chứng cứ và xác định đúng nguồn gốc tài sản sẽ giúp mỗi cá nhân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Đừng đợi đến khi vụ việc được đưa ra Tòa án mới bắt đầu đi tìm câu trả lời, bởi sự chủ động về pháp lý luôn là cách phòng ngừa tranh chấp hiệu quả nhất.
Nếu bạn cần tư vấn pháp lý hoặc hỗ trợ lập, công chứng di chúc đúng quy định, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ qua hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được hướng dẫn chi tiết. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi giao dịch pháp lý.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com